Snapchat เผชิญวิกฤตการเติบโตชะลอตัวลง 82% หลัง Instagram เปิดตัว Stories
ในช่วงต้นปี 2016 Snapchat เคยเป็นแอปพลิเคชันที่เติบโตอย่างก้าวกระโดด แต่จุดเปลี่ยนสำคัญเกิดขึ้นเมื่อ Instagram เปิดตัวฟีเจอร์ Stories ซึ่งเป็นรูปแบบการสื่อสารด้วยภาพเต็มหน้าจอที่เลียนแบบ Snapchat โดยตรง ส่งผลให้อัตราการเพิ่มขึ้นของผู้ใช้งานรายใหม่ของ Snapchat ลดลงอย่างน่าตกใจ ซึ่งข้อมูลนี้ปรากฏชัดเจนในเอกสารยื่นขอเสนอขายหุ้นต่อสาธารณะ (IPO filing) ของบริษัท
แม้จะไม่สามารถระบุได้ว่า Instagram Stories เป็นสาเหตุเดียวที่ทำให้การเติบโตลดลง แต่ความสัมพันธ์ระหว่างการเติบโตอย่างรวดเร็วของ Instagram และการชะลอตัวของ Snapchat นั้นมีความสอดคล้องกันอย่างมาก นอกจากนี้ยังมีปัจจัยเสริมจากแอปพลิเคชัน Snow คู่แข่งจากฝั่งเอเชีย รวมถึงปัญหาทางเทคนิคภายในของ Snapchat เองในช่วงปลายไตรมาสที่ 3 ที่ส่งผลกระทบต่อประสบการณ์ผู้ใช้
วิเคราะห์ตัวเลขการเติบโต: จากจุดสูงสุดสู่จุดชะลอตัว
หากย้อนกลับไปดูสถิติในช่วงครึ่งแรกของปี 2016 จะพบว่า Snapchat มีทิศทางที่สดใสมาก โดยในไตรมาสที่ 1 มีผู้ใช้งานรายวันเฉลี่ย (Daily Active Users หรือ DAU) อยู่ที่ 122 ล้านราย และพุ่งทะยานสู่จุดสูงสุดในไตรมาสที่ 2 ด้วยจำนวนผู้ใช้ 143 ล้านราย ซึ่งคิดเป็นอัตราการเติบโตสูงถึง 17.2% เนื่องจากในขณะนั้นยังไม่มีคู่แข่งที่นำเสนอรูปแบบการสื่อสารแบบเต็มหน้าจอได้อย่างโดดเด่น
อย่างไรก็ตาม เมื่อวันที่ 2 สิงหาคม Instagram ซึ่งมีฐานผู้ใช้รายวันถึง 300 ล้านราย และรายเดือน 500 ล้านราย ได้เปิดตัวฟีเจอร์ Stories ที่มีลักษณะการทำงานแทบจะเหมือนกับ Snapchat ทุกประการ ส่งผลให้ภายในเดือนตุลาคม Instagram Stories มีผู้ใช้งานรายวันพุ่งสูงถึง 100 ล้านรายทันที
ผลกระทบนี้สะท้อนออกมาในตัวเลขของ Snapchat อย่างชัดเจน โดยในไตรมาสที่ 3 ของปี 2016 อัตราการเติบโตลดลงเหลือเพียง 7% (ผู้ใช้ 153 ล้านราย) และดิ่งลงต่อเนื่องในไตรมาสที่ 4 เหลือเพียง 3.2% (ผู้ใช้ 158 ล้านราย) ซึ่งหมายความว่าความเร็วในการเติบโตของ Snapchat ลดลงเหลือเพียง 1 ใน 5 เมื่อเทียบกับสองไตรมาสก่อนหน้า และต่ำกว่าอัตราการเติบโตของ Facebook ที่อยู่ที่ 4.2% ในช่วงเวลาเดียวกัน
| ช่วงเวลา | จำนวนผู้ใช้งานรายวัน (ล้านราย) | อัตราการเติบโต (%) | สถานการณ์สำคัญ |
|---|---|---|---|
| ไตรมาส 1 | 122 | 14% | เติบโตต่อเนื่อง |
| ไตรมาส 2 | 143 | 17.2% | จุดสูงสุดของการเติบโต |
| ไตรมาส 3 | 153 | 7% | Instagram Stories เปิดตัว |
| ไตรมาส 4 | 158 | 3.2% | การเติบโตชะลอตัวอย่างรุนแรง |
ปัจจัยลบที่ฉุดรั้งการขยายตัว
นอกจากการรุกรานของ Instagram แล้ว Snapchat ยังประสบปัญหาในการเจาะตลาดต่างประเทศ โดยเฉพาะในเอเชียและกลุ่มประเทศกำลังพัฒนา ซึ่งในไตรมาสที่ 3 และ 4 จำนวนผู้ใช้ในภูมิภาคนี้คงที่อยู่ที่ 39 ล้านราย ไม่มีการเติบโตเพิ่มขึ้น ซึ่งส่วนหนึ่งเป็นเพราะ Instagram มีฐานผู้ใช้นอกสหรัฐอเมริกาสูงถึง 80% ทำให้ฟีเจอร์ Stories เข้าถึงตลาดเหล่านี้ได้รวดเร็วกว่า
นอกจากนี้ Snapchat ยอมรับในเอกสาร IPO ว่าปัญหาทางเทคนิคจากการอัปเดตผลิตภัณฑ์ใหม่ โดยเฉพาะฟีเจอร์ Memories (ระบบบันทึกเนื้อหาของผู้ใช้ภายในแอป) ซึ่งใช้แบนด์วิดท์สูง ได้ส่งผลให้ประสิทธิภาพของแอปพลิเคชันลดลงและทำให้ผู้ใช้งานบางส่วนลดการใช้งานลงในช่วงปลายไตรมาสที่ 3
ข้อเท็จจริงสำคัญ
- อัตราการเติบโตดิ่งลง: จาก 17.2% ในไตรมาส 2 เหลือเพียง 3.2% ในไตรมาส 4 ของปี 2016
- ผลกระทบจากคู่แข่ง: Instagram Stories ดึงผู้ใช้ได้ 100 ล้านรายภายใน 2 เดือนหลังเปิดตัว
- จุดอ่อนด้านตลาด: การเติบโตในตลาดเอเชียและประเทศกำลังพัฒนาหยุดนิ่ง
- ปัญหาภายใน: การเปิดตัวฟีเจอร์ Memories ก่อให้เกิดปัญหาทางเทคนิคที่กระทบต่อจำนวนผู้ใช้
- จุดแข็งที่ยังคงอยู่: ผู้ใช้มีความผูกพันสูง โดยเปิดแอปเฉลี่ย 18 ครั้งต่อวัน และใช้งาน 25-30 นาทีต่อวัน
คำถามที่พบบ่อย
ทำไม Instagram Stories ถึงส่งผลกระทบต่อ Snapchat อย่างรุนแรง?
เนื่องจาก Instagram มีฐานผู้ใช้งานเดิมที่ใหญ่กว่ามาก และได้นำฟีเจอร์หลักที่สร้างชื่อให้ Snapchat มาใส่ไว้ในแอปของตน ทำให้ผู้ใช้สามารถเข้าถึงประสบการณ์ที่คล้ายกันได้โดยไม่ต้องดาวน์โหลดแอปพลิเคชันใหม่
ปัญหาทางเทคนิคของ Snapchat เกิดจากอะไร?
เกิดจากการปล่อยอัปเดตและผลิตภัณฑ์ใหม่หลายตัวในช่วงกลางปี 2016 โดยเฉพาะฟีเจอร์ Memories ที่ใช้ทรัพยากรเครือข่ายสูง ส่งผลให้ประสิทธิภาพการทำงานของแอปพลิเคชันลดลง
Snapchat ยังมีข้อได้เปรียบในด้านใดบ้าง?
แม้การเติบโตของจำนวนผู้ใช้จะช้าลง แต่ Snapchat ยังมี Engagement หรือความผูกพันของผู้ใช้ที่สูงมาก โดยผู้ใช้ส่วนใหญ่เปิดแอปบ่อยครั้งและใช้เวลาในแอปนาน ซึ่งเป็นจุดแข็งในการสร้างรายได้จากโฆษณา
แอปพลิเคชัน Snow มีบทบาทอย่างไรในเหตุการณ์นี้?
Snow เป็นคู่แข่งในตลาดต่างประเทศ (โดยเฉพาะเกาหลีใต้) ที่นำเสนอรูปแบบการใช้งานที่คล้ายคลึงกัน ซึ่งเป็นหนึ่งในปัจจัยที่ขัดขวางการขยายตัวของ Snapchat ในตลาดเอเชีย
