IBM Watson ท้าชนแชมป์ Jeopardy เมื่อซูเปอร์คอมพิวเตอร์ประชันไหวพริบกับมนุษย์
โลกกำลังจะได้เห็นเหตุการณ์ประวัติศาสตร์ที่เปรียบได้กับการแข่งขันระหว่าง Deep Blue และ Garry Kasparov เมื่อ IBM Watson ซูเปอร์คอมพิวเตอร์อัจฉริยะ เตรียมลงสนามแข่งขันในรายการ Jeopardy ซึ่งเป็นเกมโชว์ตอบคำถามระดับตำนาน โดยต้องเผชิญหน้ากับสองยอดฝีมืออย่าง Ken Jennings และ Brad Rutter ผู้ที่ได้รับการยอมรับว่าเป็นผู้เล่นที่เก่งที่สุดตลอดกาล
ในการทดสอบรอบซ้อมที่เพิ่งผ่านพ้นไป Watson ได้แสดงศักยภาพที่น่าทึ่งด้วยการตอบคำถามใน 3 หมวดหมู่ได้อย่างรวดเร็วและแม่นยำโดยไม่มีข้อผิดพลาดแม้แต่ข้อเดียว ส่งผลให้ Watson นำโด่งด้วยคะแนน 4,400 ดอลลาร์ ตามมาด้วย Ken ที่ 3,400 ดอลลาร์ และ Brad ที่ 1,200 ดอลลาร์ แม้ว่านี่จะเป็นเพียงการซ้อมที่ยังไม่มีรอบ Double Jeopardy หรือ Final Jeopardy แต่ก็เพียงพอที่จะทำให้เห็นว่า AI ตัวนี้ไม่ใช่คู่ต่อสู้ที่เคี้ยวได้ง่ายๆ
เบื้องหลังความอัจฉริยะ: เทคโนโลยี DeepQA
แม้การตอบคำถามและการกดกริ่งของ Watson จะดูเป็นธรรมชาติคล้ายมนุษย์ แต่ระบบการทำงานภายในนั้นมีความซับซ้อนสูงมาก โดย IBM เรียกเทคโนโลยีนี้ว่า DeepQA ซึ่งเป็นระบบที่ใช้ชุดอัลกอริทึม (Algorithm) หรือชุดคำสั่งในการแก้ปัญหาจำนวนมหาศาลเพื่อวิเคราะห์คำถามและสร้างคำตอบ
ความแตกต่างที่สำคัญคือ Watson ไม่ได้ประมวลผลข้อมูลทีละขั้นตอน แต่จะรันอัลกอริทึมทั้งหมด พร้อมกันในเวลาเดียว จากนั้นจึงนำผลลัพธ์ที่หลากหลายมาเปรียบเทียบเพื่อหาความหมายของคำถามที่ตรงกับคำตอบที่เป็นไปได้มากที่สุด โดยข้อมูลทั้งหมดถูกจัดเก็บไว้ในฐานข้อมูลขนาดใหญ่ภายในตัวเครื่อง โดยไม่มีการเชื่อมต่ออินเทอร์เน็ตเพื่อป้องกันการทุจริตตามกฎของรายการ
การประมวลผลภาษาธรรมชาติและระดับความมั่นใจ
หัวใจสำคัญที่ทำให้ Watson แตกต่างจากคอมพิวเตอร์ทั่วไปคือความสามารถในการเข้าใจ Natural Language หรือภาษาธรรมชาติที่มนุษย์ใช้สื่อสาร ซึ่งมีความกำกวมและซับซ้อนกว่าคำจำกัดความในพจนานุกรม Watson จะใช้พลังของซูเปอร์คอมพิวเตอร์ในการเปรียบเทียบคำถามกับคลังวรรณกรรมและข้อมูลมหาศาลเพื่อวิเคราะห์บริบท
นอกจากนี้ ระบบยังสามารถเรียนรู้ได้ว่าในสถานการณ์ใดควรเชื่อถืออัลกอริทึมตัวไหน เช่น การแยกแยะระหว่างคำถามทางภูมิศาสตร์กับการเล่นคำตลกๆ และที่น่าสนใจที่สุดคือ Watson จะคำนวณ ระดับความมั่นใจ (Confidence Level) ในคำตอบนั้นๆ หากค่าความมั่นใจสูงถึงเกณฑ์ที่กำหนด เครื่องจะทำการกดกริ่งเพื่อตอบคำถามทันที
| หัวข้อ | รายละเอียด / ผลลัพธ์ |
|---|---|
| คะแนนรอบซ้อม (Watson) | 4,400 ดอลลาร์ |
| คะแนนรอบซ้อม (Ken Jennings) | 3,400 ดอลลาร์ |
| คะแนนรอบซ้อม (Brad Rutter) | 1,200 ดอลลาร์ |
| ชื่อเทคโนโลยีหลัก | DeepQA |
| วิธีการประมวลผล | รันอัลกอริทึมแบบขนาน (Simultaneously) |
| การเชื่อมต่อเครือข่าย | ไม่มีการเชื่อมต่ออินเทอร์เน็ต (Offline) |
ข้อเท็จจริงสำคัญ
- Watson สามารถเอาชนะแชมป์มนุษย์ได้ในการซ้อมรอบแรกด้วยคะแนนสูงสุด
- ใช้ระบบ DeepQA ประมวลผลอัลกอริทึมจำนวนมากพร้อมกันเพื่อหาคำตอบที่แม่นยำที่สุด
- วิเคราะห์ บริบทของภาษา จากฐานข้อมูลวรรณกรรมขนาดใหญ่ แทนการใช้เพียงพจนานุกรม
- ตัดสินใจกดกริ่งตอบคำถามโดยอิงจาก ระดับความมั่นใจ ในคำตอบ
- มีกระบวนการตัดสินใจและสั่งการกดกริ่งทางกลไกที่ใช้เวลาประมาณ 3 วินาที
คำถามที่พบบ่อย
Watson ใช้การค้นหาข้อมูลจากอินเทอร์เน็ตในขณะแข่งหรือไม่?
ไม่ใช้ เนื่องจากกฎของรายการ Jeopardy ไม่อนุญาตให้มีการโกง Watson จึงทำงานโดยใช้ฐานข้อมูลมหาศาลที่ถูกติดตั้งไว้ภายในตัวเครื่องเท่านั้น
DeepQA แตกต่างจากการประมวลผลคอมพิวเตอร์ทั่วไปอย่างไร?
แทนที่จะประมวลผลข้อมูลตามลำดับขั้น DeepQA จะรันอัลกอริทึมหลายพันตัวพร้อมกันและนำผลลัพธ์ทั้งหมดมาเปรียบเทียบกันในตอนท้ายเพื่อหาคำตอบที่ถูกต้องที่สุด
มนุษย์มีโอกาสชนะ Watson ได้อย่างไร?
จุดอ่อนของ Watson คือกระบวนการตัดสินใจและการสั่งการกดกริ่งทางกลไกที่ใช้เวลาประมาณ 3 วินาที ดังนั้นมนุษย์อาจชนะได้หากสามารถกดกริ่งได้เร็วกว่าช่วงเวลาดังกล่าว
Watson รู้ได้อย่างไรว่าควรตอบคำถามเมื่อไหร่?
Watson จะคำนวณระดับความมั่นใจในคำตอบที่เลือก หากค่าความมั่นใจนั้นสูงเพียงพอ ระบบจะสั่งให้กดกริ่งเพื่อตอบคำถามทันที
