อาวุธเลเซอร์กองทัพสหรัฐฯ พลิกโฉมการป้องกันภัยทางอากาศยุคโดรนครองเมือง
ยุคสมัยของอาวุธจากภาพยนตร์ไซไฟได้กลายเป็นความจริงแล้ว เมื่อกองทัพบกสหรัฐฯ ได้ส่งระบบอาวุธเลเซอร์พลังงานสูงไปยังพื้นที่ปฏิบัติการนอกประเทศ เพื่อปกป้องกำลังพลและพันธมิตรจากการโจมตีของโดรนศัตรู ซึ่งถือเป็นครั้งแรกในประวัติศาสตร์ทางการทหารที่มีการนำระบบ Directed-Energy หรืออาวุธพลังงานนำวิถีมาใช้งานจริงในการป้องกันภัยทางอากาศ
อาวุธดังกล่าวมีชื่อว่า Palletized High Energy Laser (P-HEL) พัฒนาโดยบริษัท BlueHalo โดยต่อยอดมาจากระบบ Locust Laser Weapon System ขนาด 20 กิโลวัตต์ ซึ่งเริ่มปฏิบัติการครั้งแรกในเดือนพฤศจิกายน 2022 และมีการส่งระบบที่สองตามไปในช่วงต้นปีที่ผ่านมา แม้ในช่วงแรกจะมีการปิดเป็นความลับด้านความมั่นคง แต่ในเวลาต่อมา Doug Bush ผู้ช่วยรัฐมนตรีว่าการกระทรวงกลาโหมด้านการจัดซื้อ ลอจิสติกส์ และเทคโนโลยี ได้ยืนยันว่าอาวุธเลเซอร์นี้สามารถทำลายเป้าหมายในตะวันออกกลางได้อย่างมีประสิทธิภาพภายใต้เงื่อนไขที่เหมาะสม
ทำไมเลเซอร์จึงกลายเป็นคำตอบของสงครามยุคใหม่
การเร่งนำอาวุธเลเซอร์มาใช้เกิดจากภัยคุกคามที่เพิ่มขึ้นอย่างรวดเร็วจากโดรนราคาถูกและขีปนาวุธ โดยเฉพาะการโจมตีจากกลุ่มติดอาวุธที่สนับสนุนโดยอิหร่านในตะวันออกกลาง และกลุ่มกบฏฮูตีในทะเลแดง ซึ่งสร้างความสูญเสียแก่กำลังพลและยุทโธปกรณ์ของสหรัฐฯ อย่างต่อเนื่อง
จุดเด่นที่สำคัญที่สุดของอาวุธเลเซอร์คือ ความคุ้มค่าด้านงบประมาณ ในขณะที่การใช้ขีปนาวุธ Standard Missile-2 มีค่าใช้จ่ายสูงถึง 2.1 ล้านดอลลาร์ต่อลูก หรือ FIM-92 Stinger ที่ราคา 480,000 ดอลลาร์ต่อลูก เพื่อยิงโดรนราคาถูก แต่การยิงด้วยเลเซอร์มีต้นทุนต่อครั้งเพียง 1 ถึง 10 ดอลลาร์เท่านั้น และตราบใดที่มีแหล่งพลังงานเพียงพอ อาวุธชนิดนี้ก็แทบจะไม่มีวัน "กระสุนหมด"
วิวัฒนาการจาก "รังสีมรณะ" สู่ยุทโธปกรณ์จริง
เลเซอร์ (Laser) หรือชื่อเต็มคือ Light Amplification by Stimulated Emission of Radiation ถูกประดิษฐ์ขึ้นในปี 1960 โดย Theodore Maiman แม้ในช่วงแรกจะถูกมองว่าเป็นเพียงเรื่องเพ้อฝันในนิยายวิทยาศาสตร์ แต่เพนตากอนได้ซุ่มพัฒนาเทคโนโลยีนี้มาตั้งแต่ทศวรรษ 1970
จากจุดเริ่มต้นในการใช้เลเซอร์นำทางระเบิด พัฒนามาสู่ระบบ YAL-1 บนเครื่องบิน Boeing 747 เพื่อทำลายขีปนาวุธ และระบบ Zeus-HMMWV ที่ใช้ทำลายทุ่นระเบิดในอัฟกานิสถานและอิรัก จนกระทั่งถึงระบบ LaWS ของกองทัพเรือที่สามารถสยบโดรนและเรือขนาดเล็กได้สำเร็จ ปัจจุบันสหรัฐฯ ทุ่มงบประมาณกว่า 1 พันล้านดอลลาร์ต่อปีในโครงการพลังงานนำวิถีกว่า 31 โครงการ
ระบบอาวุธเลเซอร์ที่สำคัญในปัจจุบัน
- HELIOS: เลเซอร์ 60 กิโลวัตต์ ติดตั้งบนเรือทำลายล้างชั้น Arleigh Burke
- Guardian (DE M-SHORAD): เลเซอร์ 50 กิโลวัตต์ ติดตั้งบนรถหุ้มเกราะ Stryker
- Valkyrie: ระบบทรงพลัง 300 กิโลวัตต์ ออกแบบมาเพื่อทำลายขีปนาวุธร่อนโดยเฉพาะ
- DragonFire: ระบบเลเซอร์ 50 กิโลวัตต์ ของกองทัพเรืออังกฤษที่กำลังเร่งติดตั้งบนเรือรบ
- Iron Beam: ระบบป้องกันภัยทางอากาศด้วยเลเซอร์ของอิสราเอล
| ประเภทอาวุธ | ราคาต่อการยิงหนึ่งครั้ง (ประมาณ) | ข้อจำกัดหลัก |
|---|---|---|
| ขีปนาวุธ Standard Missile-2 | 2.1 ล้านดอลลาร์ | ราคาสูงมาก, จำนวนจำกัด |
| ขีปนาวุธ FIM-92 Stinger | 480,000 ดอลลาร์ | ราคาสูง, จำนวนจำกัด |
| อาวุธเลเซอร์ (Directed-Energy) | 1 - 10 ดอลลาร์ | ต้องการพลังงานไฟฟ้าสูง, แพ้สภาพอากาศ |
ข้อเท็จจริงสำคัญ
- P-HEL เป็นอาวุธเลเซอร์ระบบแรกที่ได้รับการยืนยันว่าใช้งานจริงในการรบในตะวันออกกลาง
- ต้นทุนต่ำ: เลเซอร์ลดค่าใช้จ่ายในการต่อต้านโดรนจากหลักแสนดอลลาร์เหลือเพียงหลักหน่วยดอลลาร์
- ความท้าทายทางเทคนิค: ปรากฏการณ์ Thermal Blooming (การที่ลำแสงเลเซอร์ทำให้ความร้อนในอากาศสูงขึ้นจนลำแสงเสียโฟกัส) ทำให้การยิงเป้าหมายที่พุ่งตรงเข้ามาทำได้ยากขึ้น
- ข้อจำกัดด้านพลังงาน: เรือรบหลายลำมีขีดจำกัดในการจ่ายไฟ ทำให้ไม่สามารถเพิ่มกำลังเลเซอร์ให้สูงขึ้นได้โดยง่าย
- การบำรุงรักษา: อุปกรณ์เลเซอร์มีความละเอียดอ่อนสูง มักต้องการห้องสะอาด (Clean Room) ในการซ่อมแซม ซึ่งทำได้ยากในพื้นที่สงคราม
คำถามที่พบบ่อย
อาวุธเลเซอร์ P-HEL ทำงานอย่างไร?
P-HEL ใช้การรวมแสงพลังงานสูงยิงไปยังเป้าหมายเพื่อสร้างความร้อนจนวัสดุของโดรนหรือขีปนาวุธหลอมละลายหรือระเบิด โดยใช้การควบคุมที่ง่าย (บางระบบใช้คอนโทรลเลอร์คล้าย Xbox) เพื่อความรวดเร็วในการตอบโต้
ทำไมไม่ใช้เลเซอร์แทนขีปนาวุธในทุกกรณี?
เลเซอร์มีข้อจำกัดด้านระยะยิงที่สั้นกว่าขีปนาวุธ และประสิทธิภาพจะลดลงเมื่อเจอสภาพอากาศที่เลวร้าย รวมถึงต้องการแหล่งจ่ายไฟมหาศาล ซึ่งเรือรบหรือยานพาหนะบางรุ่นไม่สามารถรองรับได้
ปัญหา Thermal Blooming คืออะไร?
คือปรากฏการณ์ที่ลำแสงเลเซอร์เข้มข้นทำให้โมเลกุลของอากาศร้อนขึ้น จนเกิดการหักเหของแสงทำให้ลำแสงไม่รวมจุด (Defocus) ส่งผลให้พลังทำลายล้างลดลงเมื่อยิงเป้าหมายที่พุ่งเข้าหาโดยตรง
ประเทศอื่นมีการพัฒนาอาวุธเลเซอร์หรือไม่?
มีหลายประเทศที่ลงทุนอย่างหนักในเทคโนโลยีนี้ เช่น รัสเซีย จีน ฝรั่งเศส อินเดีย และตุรกี รวมถึงอังกฤษที่มีระบบ DragonFire และอิสราเอลที่มีระบบ Iron Beam
การซ่อมบำรุงอาวุธเลเซอร์ในสมรภูมิทำได้ยากเพียงใด?
ยากมาก เนื่องจากชิ้นส่วนภายในมีความละเอียดอ่อนสูง หากเกิดความเสียหายร้ายแรงหรือปัญหาด้านระบบหล่อเย็น มักจะต้องส่งกลับไปยังโรงงานผู้ผลิตในสหรัฐฯ เพราะไม่สามารถซ่อมในโรงซ่อมทั่วไปได้
