กล้อง ALPR กับการเฝ้าระวังแฟนบอลในศึกฟุตบอลโลกที่สหรัฐอเมริกา

เมื่อการแข่งขันฟุตบอลโลกเริ่มต้นขึ้นในวันที่ 11 มิถุนายน แฟนบอลจำนวนมหาศาลจะหลั่งไหลไปยังสนามกีฬาต่างๆ ทั่วอเมริกาเหนือ แต่สำหรับผู้ที่ขับรถไปยังสนามในสหรัฐอเมริกา อาจต้องเผชิญกับสิ่งที่น่ากังวลกว่าการจราจร นั่นคือการถูกจับตามองโดยระบบ ALPR (Automatic License Plate Reader) หรือระบบอ่านป้ายทะเบียนรถอัตโนมัติ ซึ่งเป็นเทคโนโลยีที่สามารถบันทึกข้อมูลยานพาหนะได้แบบเรียลไทม์

จากการตรวจสอบของ WIRED พบว่ามีกล้อง ALPR ถึง 1,181 ตัว ติดตั้งอยู่ภายในรัศมี 5 ไมล์รอบสนามกีฬา 11 แห่งในสหรัฐฯ ที่ใช้จัดงาน โดยส่วนใหญ่เป็นผลิตภัณฑ์จากบริษัท Flock Safety

ALPR คืออะไรและทำงานอย่างไร?

ALPR (Automatic License Plate Reader) คือระบบกล้องตรวจจับป้ายทะเบียนอัตโนมัติที่ติดตั้งตามริมถนน โดยหน่วยงานท้องถิ่น ธุรกิจ สถานศึกษา หรือแม้แต่กลุ่มนิติบุคคลหมู่บ้านจัดสรร เพื่อบันทึกข้อมูลป้ายทะเบียนของรถทุกคันที่ขับผ่านอย่างต่อเนื่อง

ความน่ากังวลอยู่ที่ความสามารถของระบบนี้ ซึ่งรายงานจากกระทรวงความมั่นคงแห่งมาตุภูมิสหรัฐฯ (DHS) ระบุว่า ผู้ให้บริการบางรายสามารถเก็บข้อมูลเชิงลึกได้มากกว่าแค่ป้ายทะเบียน เช่น ยี่ห้อ รุ่น ปีของรถ หรือแม้แต่รายละเอียดของสติกเกอร์ที่ติดอยู่บนกันชน ข้อมูลเหล่านี้จะถูกนำมาสร้างเป็นฐานข้อมูล (Dossier) เพื่อติดตามเส้นทางการเดินทางของรถคันนั้นๆ ได้อย่างแม่นยำ

โดยเฉพาะระบบของ Flock Safety ที่อนุญาตให้ผู้ควบคุมข้อมูลสามารถแชร์ข้อมูลระหว่างเครือข่ายได้ ซึ่งอาจทำให้ผู้ขับขี่ทั่วไปถูกดึงเข้าไปอยู่ในเครือข่ายการสอดแนมระดับชาติโดยไม่รู้ตัว

การกระจายตัวของกล้องรอบสนามกีฬาหลัก

จำนวนกล้อง ALPR ในแต่ละเมืองมีความแตกต่างกันอย่างเห็นได้ชัด โดยมีรายละเอียดที่น่าสนใจดังนี้:

สรุปจำนวนกล้อง ALPR รอบสนามกีฬาในสหรัฐฯ

สนามกีฬา / เมือง	จำนวนกล้องทั้งหมด	ยี่ห้อ/ผู้ผลิตหลัก
NRG Stadium (ฮิวสตัน, เท็กซัส)	323	Flock Safety
Mercedes-Benz Stadium (แอตแลนตา)	240	Flock, Genetec, Motorola Solutions
SoFi Stadium (อิงเกิลวูด, แคลิฟอร์เนีย)	53	Flock Safety, Motorola Solutions
MetLife Stadium (นิวเจอร์ซีย์)	41	Motorola Solutions, Flock Safety

ในเมืองแอตแลนตาซึ่งเป็นที่ตั้งสำนักงานใหญ่ของ Flock Safety มีการติดตั้งกล้องจำนวนมากรอบสนาม Mercedes-Benz นอกจากนี้ ตำรวจในค็อบบ์เคาน์ตี้ยังได้ลงทุนกว่า 9.6 ล้านดอลลาร์กับบริษัท Axon Enterprise เพื่อจัดซื้อเทคโนโลยีต่อต้านโดรนเพื่อเตรียมพร้อมสำหรับงานนี้ด้วย

ข้อกังวลด้านจริยธรรมและการละเมิดสิทธิ

แม้ผู้บริหารของ Flock Safety จะยืนยันว่าลูกค้าเป็นผู้ควบคุมข้อมูลเอง แต่ในความเป็นจริงมีรายงานการนำเครื่องมือนี้ไปใช้ในทางที่ผิด เช่น กรณีเจ้าหน้าที่ตำรวจถูกกล่าวหาว่าใช้กล้องเพื่อสะกดรอยตามคนรู้จัก หรือกรณีที่หน่วยงานศุลกากรและป้องกันชายแดนสหรัฐฯ (CBP) เข้าถึงข้อมูลในรัฐอิลลินอยส์ ซึ่งถูกระบุว่าเป็นการละเมิดกฎหมายของรัฐอย่างชัดเจน

นอกจากนี้ ยังมีรายงานว่าพนักงานของ Flock Safety เคยเข้าถึงกล้องในห้องยิมนาสติกเด็กเพื่อใช้ในการนำเสนอขายงาน แม้บริษัทจะชี้แจงว่าเป็นการกระทำโดยได้รับอนุญาตและไม่ได้มีเจตนาสอดแนมเด็กก็ตาม

การต่อต้านและการหาทางออกสำหรับผู้ใช้รถ

ปัจจุบันเริ่มมีการเคลื่อนไหวจากกลุ่มนักกิจกรรมเพื่อเรียกร้องความโปร่งใส โดยมีการนำข้อมูลจากโครงการอาสาสมัครอย่าง DeFlock มาสร้างแผนที่ระบุตำแหน่งกล้อง ALPR เพื่อให้สาธารณชนรับทราบ หลายเมืองเริ่มยกเลิกสัญญากับผู้ให้บริการเหล่านี้ และมีการวางแผนจัดกิจกรรมคัดค้านระดับชาติในเดือนสิงหาคม

สำหรับผู้ที่ต้องการหลีกเลี่ยงการถูกตรวจจับ มีแอปพลิเคชันชื่อ FlockHopper (ปัจจุบันมีเฉพาะใน iOS) ที่ช่วยคำนวณเส้นทางโดยเลือกทางที่มีกล้อง ALPR น้อยที่สุด แทนการเลือกเส้นทางที่เร็วที่สุด

ข้อเท็จจริงสำคัญ

• จำนวนกล้อง: พบกล้อง ALPR 1,181 ตัว รอบ 11 สนามกีฬาในสหรัฐฯ
• ผู้ผลิตหลัก: Flock Safety เป็นผู้ครองตลาดรายใหญ่ที่สุดในพื้นที่เหล่านี้
• ความสามารถ: บันทึกป้ายทะเบียน ยี่ห้อ รุ่น ปี และลักษณะเด่นของรถได้
• จุดที่มีกล้องสูงสุด: NRG Stadium ในฮิวสตัน มีกล้อง Flock ถึง 323 ตัว
• ทางเลือก: แอป FlockHopper ช่วยนำทางเลี่ยงกล้อง ALPR ได้

คำถามที่พบบ่อย

ALPR แตกต่างจากกล้องวงจรปิดทั่วไปอย่างไร?

ALPR ถูกออกแบบมาเพื่ออ่านและบันทึกข้อมูลป้ายทะเบียนรถโดยเฉพาะ และสามารถเชื่อมโยงข้อมูลเข้ากับฐานข้อมูลเพื่อติดตามประวัติการเดินทางของรถคันนั้นๆ ได้ในระยะยาว

ใครเป็นผู้ควบคุมข้อมูลที่กล้อง ALPR บันทึกได้?

ตามคำชี้แจงของ Flock Safety ผู้ที่ซื้อระบบไปติดตั้ง (เช่น เทศบาล หรือบริษัทเอกชน) เป็นเจ้าของและผู้ควบคุมข้อมูล รวมถึงเป็นผู้ตัดสินใจว่าจะแชร์ข้อมูลให้ใคร

การใช้ ALPR ผิดกฎหมายหรือไม่?

ขึ้นอยู่กับกฎหมายของแต่ละรัฐและวิธีการนำไปใช้ มีบางกรณีที่หน่วยงานรัฐถูกวิจารณ์ว่าละเมิดกฎหมายรัฐในการเข้าถึงข้อมูลโดยไม่ได้รับอนุญาต

จะหลีกเลี่ยงการถูกบันทึกข้อมูลโดย ALPR ได้อย่างไร?

สามารถใช้แอปพลิเคชันนำทางอย่าง FlockHopper เพื่อเลือกเส้นทางที่มีกล้องน้อยที่สุด หรือเลือกรับชมการแข่งขันผ่านทางบ้านเพื่อหลีกเลี่ยงการเดินทางไปยังพื้นที่เฝ้าระวัง