Zhujian Cup การแข่งขันแฮกเกอร์จีนที่อาจเป็นปฏิบัติการจารกรรมข้อมูลลับ
โดยปกติแล้ว การแข่งขัน Capture the Flag (CTF) หรือการแข่งขันแฮกเกอร์ตามงานสัมมนาด้านความปลอดภัย มักมีจุดประสงค์หลักสองประการ คือ เพื่อให้ผู้เข้าร่วมได้ฝึกฝนและแสดงทักษะด้านการเจาะระบบ และเพื่อให้หน่วยงานรัฐหรือบริษัทเอกชนได้ค้นหาและดึงตัวผู้มีความสามารถเข้าทำงาน
อย่างไรก็ตาม มีรายงานที่น่าสงสัยเกี่ยวกับการแข่งขัน Zhujian Cup (หรือ National Collegiate Cybersecurity Attack and Defense Competition) ในประเทศจีน ซึ่งนักวิจัยพบว่าอาจไม่ใช่การแข่งขันเพื่อการศึกษาทั่วไป แต่ถูกใช้เป็นฉากบังหน้าสำหรับปฏิบัติการจารกรรมข้อมูลจากเป้าหมายจริงในโลกภายนอก
ความผิดปกติที่ชวนสงสัยใน Zhujian Cup
Dakota Cary และ Eugenio Benincasa นักวิจัยด้านความปลอดภัยทางไซเบอร์ ได้วิเคราะห์เอกสารของการแข่งขันนี้และพบจุดที่แตกต่างจากการแข่งขัน CTF ทั่วไปอย่างมีนัยสำคัญ ดังนี้:
- การขาดหายไปของ Cyber Range: โดยทั่วไป การแข่งขันแฮกเกอร์จะจัดขึ้นใน Cyber Range (สภาพแวดล้อมจำลองที่สร้างขึ้นเพื่อเลียนแบบเครือข่ายจริง เพื่อป้องกันไม่ให้การโจมตีส่งผลกระทบต่อระบบที่ใช้งานจริง) แต่ใน Zhujian Cup กลับไม่มีการระบุถึงผู้ให้บริการระบบจำลองเลย ทำให้เกิดข้อสงสัยว่าผู้เข้าแข่งขันอาจกำลังโจมตีระบบที่มีตัวตนอยู่จริง
- ข้อตกลงที่เข้มงวดผิดปกติ: ผู้เข้าร่วมต้องลงนามในสัญญาที่ห้ามเปิดเผยรายละเอียดของภารกิจ ห้ามโพสต์ลงโซเชียลมีเดีย และที่สำคัญที่สุดคือ ต้องลบ Backdoor (ช่องทางลับที่แฮกเกอร์สร้างไว้เพื่อกลับเข้าสู่ระบบในภายหลัง) รวมถึงข้อมูลทั้งหมดที่ขโมยมาได้หลังจบการแข่งขัน
- ความรับผิดชอบทางกฎหมาย: ในคำปฏิญาณระบุว่า หากมีการรั่วไหลของข้อมูลที่ก่อให้เกิดความเสียหายต่อผู้จัดงานหรือ "ประเทศชาติ" ผู้เข้าร่วมจะต้องรับผิดชอบทางกฎหมาย ซึ่งเป็นข้อความที่รุนแรงเกินกว่าจะเป็นเพียงการฝึกซ้อมในระบบจำลอง
เบื้องหลังผู้จัดงานและช่วงเวลาที่น่าสงสัย
การแข่งขันนี้จัดขึ้นโดย Northwestern Polytechnical University ซึ่งเป็นมหาวิทยาลัยด้านวิทยาศาสตร์และวิศวกรรมในเมืองซีอาน ที่มีความเชื่อมโยงอย่างใกล้ชิดกับกระทรวงอุตสาหกรรมและเทคโนโลยีสารสนเทศของจีน และได้รับอนุญาตให้ดำเนินงานลับระดับสูงสุดให้กับรัฐบาลและกองทัพปลดแอกประชาชนจีน (PLA)
นอกจากนี้ ช่วงเวลาการแข่งขันยังจัดขึ้นในวันที่ 30 และ 31 ธันวาคม ซึ่งตรงกับช่วงวันหยุดปีใหม่ ซึ่งเป็นช่วงที่ทีมรักษาความปลอดภัยของเป้าหมายมักจะมีกำลังคนน้อยลง ทำให้ง่ายต่อการลักลอบเจาะระบบโดยไม่ถูกตรวจพบ
| หัวข้อเปรียบเทียบ | การแข่งขัน CTF มาตรฐาน | Zhujian Cup (ส่วนที่น่าสงสัย) |
|---|---|---|
| สภาพแวดล้อม | ใช้ Cyber Range (ระบบจำลอง) | ไม่ระบุระบบจำลอง (สงสัยว่าเป็นระบบจริง) |
| การจัดการข้อมูล | เน้นการส่งหลักฐานเพื่อเก็บคะแนน | สั่งให้ลบข้อมูลและ Backdoor ทิ้งทั้งหมด |
| การเปิดเผยข้อมูล | มักมีการแชร์เทคนิคหลังจบงาน | ห้ามเผยแพร่ข้อมูลหรือโพสต์โซเชียลเด็ดขาด |
| บทลงโทษ | ตัดสิทธิ์จากการแข่งขัน | รับผิดชอบทางกฎหมายหากประเทศเสียหาย |
ยุทธศาสตร์การสร้างกองทัพไซเบอร์ของจีน
จากการสำรวจการแข่งขัน CTF กว่า 120 รายการในจีนตั้งแต่ปี 2004 พบว่าจีนเริ่มเร่งพัฒนาบุคลากรด้านไซเบอร์อย่างหนักในปี 2015 หลังจากกรณีการรั่วไหลของข้อมูลโดย Edward Snowden ซึ่งเปิดเผยปฏิบัติการจารกรรมของ NSA สหรัฐฯ
ปัจจุบัน จีนมีระบบนิเวศการแข่งขันแฮกเกอร์ที่แข็งแกร่งที่สุดแห่งหนึ่งของโลก โดยมีการจัดแข่งครอบคลุมทั้งด้านสาธารณสุขและการบังคับใช้กฎหมาย คาดว่ามีผู้เข้าร่วมรวมกว่า 300,000 คนในรอบทศวรรษที่ผ่านมา โดยผู้ที่ทำคะแนนได้ดีจะถูกบันทึกชื่อไว้ในฐานข้อมูลระดับชาติเพื่อประโยชน์ทางยุทธศาสตร์
นอกจากนี้ รัฐบาลจีนยังออกกฎระเบียบให้พลเมืองที่ค้นพบช่องโหว่ของระบบต้องรายงานต่อรัฐบาลก่อน และห้ามเปิดเผยต่อสาธารณะ เพื่อป้องกันไม่ให้ทรัพยากรที่มีค่าหลุดลอยไปสู่ต่างประเทศ
ข้อเท็จจริงสำคัญ
- Zhujian Cup ถูกสงสัยว่าใช้ผู้เข้าแข่งขันเป็นเครื่องมือในการจารกรรมข้อมูลจริง
- ผู้จัดงานคือมหาวิทยาลัยที่มีความเชื่อมโยงกับ กองทัพปลดแอกประชาชนจีน (PLA)
- ผู้เข้าแข่งขันต้องลงนามยอมรับความรับผิดชอบทางกฎหมายหากข้อมูลรั่วไหลจนส่งผลเสียต่อประเทศ
- จีนเปลี่ยนกลยุทธ์การพัฒนาบุคลากรไซเบอร์อย่างก้าวกระโดดหลังปี 2015
- มีการบังคับให้รายงานช่องโหว่ที่ค้นพบต่อรัฐบาลจีนก่อนเปิดเผยต่อสาธารณะ
คำถามที่พบบ่อย
Capture the Flag (CTF) คืออะไร?
คือการแข่งขันแฮกเกอร์ที่ผู้เข้าแข่งขันต้องค้นหาช่องโหว่ของระบบเพื่อเข้าถึงข้อมูลลับที่เรียกว่า "Flag" เพื่อนำมาส่งและสะสมคะแนน โดยปกติจะทำในสภาพแวดล้อมจำลองเพื่อความปลอดภัย
ทำไม Zhujian Cup ถึงถูกสงสัยว่าเป็นการจารกรรม?
เพราะมีการบังคับให้ลบข้อมูลและช่องทางลับหลังจบงาน ห้ามเปิดเผยรายละเอียดภารกิจอย่างเด็ดขาด และไม่มีการระบุถึงการใช้ระบบจำลอง (Cyber Range) ซึ่งผิดวิสัยของการแข่งขันเพื่อการศึกษา
ใครเป็นผู้เปิดเผยข้อมูลความผิดปกตินี้?
Dakota Cary จาก Sentinel One และ Eugenio Benincasa จาก ETH Zurich ซึ่งได้ทำการวิเคราะห์เอกสารและรูปแบบการแข่งขันของจีน
รัฐบาลจีนมีนโยบายอย่างไรต่อผู้ที่ค้นพบช่องโหว่ทางไซเบอร์?
พลเมืองจีนที่ค้นพบช่องโหว่ของระบบต้องรายงานให้รัฐบาลทราบก่อน และไม่ได้รับอนุญาตให้เปิดเผยข้อมูลนั้นต่อสาธารณะโดยพลการ
การใช้ผู้เรียนในปฏิบัติการลับเคยเกิดขึ้นมาก่อนหรือไม่?
เคยมีรายงานในปี 2022 ว่าจีนได้จ้างนักศึกษาให้ช่วยแปลเอกสารที่ขโมยมาจากการจารกรรม โดยที่นักศึกษาเหล่านั้นไม่ทราบถึงแหล่งที่มาที่แท้จริงของข้อมูล
