SXSW 2023 กับปรากฏการณ์ 'ซ่อนตัว' ของโลก Crypto และ NFT

หากย้อนกลับไปในปี 2022 งาน SXSW (South by Southwest) ซึ่งเป็นเทศกาลที่รวมตัวกันของศิลปะและเทคโนโลยีในเมืองออสติน รัฐเท็กซัส เคยถูกครอบงำด้วยกระแสของ Crypto และ NFT (Non-Fungible Token) หรือสินทรัพย์ดิจิทัลที่มีลักษณะเฉพาะตัว จนแทบจะกลายเป็นบรรยากาศที่หลีกเลี่ยงไม่ได้ แต่เมื่อกลับมาในปี 2023 สิ่งที่น่าประหลาดใจคือความเงียบเหงาของคำศัพท์เหล่านี้ที่หายไปจากบทสนทนาหลักอย่างเห็นได้ชัด

ความเปลี่ยนแปลงนี้ไม่ได้หมายความว่าเทคโนโลยีบล็อกเชนหายไปเสียทีเดียว แต่ดูเหมือนว่ากลยุทธ์ของเหล่าผู้สนับสนุนได้เปลี่ยนจากการป่าวประกาศอย่างบ้าคลั่ง มาเป็นการ "พยายามไม่ถูกสังเกตเห็น" แทน

จากความรุ่งโรจน์สู่ความเงียบงัน

ในปี 2022 เราได้เห็นความยิ่งใหญ่ของโปรเจกต์ NFT เช่น Flufs ที่จัดปาร์ตี้เรฟสุดอลังการในโดมยักษ์ และมีสปอนเซอร์รายใหญ่อย่าง Blockchain Creative Labs จาก Fox Entertainment เข้ามามีบทบาทสำคัญ แต่ในงานปี 2023 ชื่อของสปอนเซอร์รายนี้กลับหายไปอย่างสิ้นเชิง

เมื่อพิจารณาจากตารางกิจกรรม คำว่า "Crypto" ปรากฏเพียงไม่กี่ครั้ง ซึ่งส่วนใหญ่เป็นสารคดีที่พูดถึงกลุ่ม WallStreetBets หรือการเสวนาโดย Molly White ผู้ที่วิพากษ์วิจารณ์คริปโตอย่างตรงไปตรงมา ในขณะที่คำว่า "AI" (Artificial Intelligence) และ "Metaverse" กลับถูกพูดถึงมากกว่าถึง 3 เท่า

ตารางเปรียบเทียบความนิยมของคำสำคัญในงาน SXSW ระหว่างปี 2022 และ 2023
หัวข้อ/คำสำคัญ สถานะในปี 2022 สถานะในปี 2023
Crypto / NFT โดดเด่น, มีสปอนเซอร์รายใหญ่, จัดงานอีเวนต์ยักษ์ ลดน้อยลง, ถูกพูดถึงในเชิงวิพากษ์, พยายามซ่อนตัว
AI / Metaverse เริ่มเป็นที่สนใจ กลายเป็นหัวข้อหลักที่ผู้คนให้ความสนใจ
บรรยากาศโดยรวม การโฆษณาชวนเชื่อ (Evangelism) ความสงสัยและการตั้งคำถาม (Skepticism)

กลยุทธ์การพรางตัว: Crypto-Obfuscation

สิ่งที่น่าสนใจคือบริษัทเทคโนโลยีหลายแห่งยังคงใช้ Blockchain (เทคโนโลยีการจัดเก็บข้อมูลแบบกระจายศูนย์) อยู่เบื้องหลัง แต่เลือกที่จะไม่นำเสนอเป็นจุดขายหลัก ซึ่งผู้เขียนเรียกปรากฏการณ์นี้ว่า "Crypto-obfuscation" หรือการทำให้ความเกี่ยวข้องกับคริปโตคลุมเครือ

  • บริษัทโซเชียลมีเดียรุ่นใหม่: เช่น Ascend ที่โฆษณาเรื่องการลดข้อมูลเท็จและความเป็นส่วนตัว โดยซ่อนระบบการให้รางวัลเป็นคริปโตไว้ในตารางรายละเอียดลึกๆ ของเว็บไซต์ แทนที่จะชูเป็นจุดเด่น
  • โปรเจกต์ศิลปะดิจิทัล: อย่าง Arkive ที่ใช้ DAO (Decentralized Autonomous Organization) หรือองค์กรอัตโนมัติแบบกระจายศูนย์ในการบริหารพิพิธภัณฑ์ แต่ในงาน SXSW 2023 กลับลดการพูดถึงเรื่อง DAO และคริปโตลงอย่างมาก
  • แพลตฟอร์มเกม: The Sandbox ที่เน้นคำว่า "Metaverse" และ "Web3" แทนการเน้นย้ำว่าตัวเกมขับเคลื่อนด้วย NFT บนบล็อกเชน

พฤติกรรมนี้สะท้อนให้เห็นว่า การระบุว่าผลิตภัณฑ์ใช้คริปโตในปัจจุบันอาจกลายเป็นสิ่งที่ทำให้ลูกค้ารู้สึกไม่ไว้วางใจ หรือเป็นอุปสรรคในการเข้าถึงผู้ใช้งานทั่วไป (Normies) ซึ่งแตกต่างจากยุคเริ่มต้นของอินเทอร์เน็ตที่ทุกบริษัทต่างภูมิใจที่จะบอกว่าตนเองเป็นบริการ "ออนไลน์"

ข้อเท็จจริงสำคัญ

  • การลดลงของกระแส: คำว่า Crypto ในตารางงาน SXSW 2023 ปรากฏน้อยกว่า AI และ Metaverse อย่างเห็นได้ชัด
  • การเปลี่ยนจุดขาย: บริษัท Web3 หันไปใช้คำว่า Metaverse หรือเน้นฟีเจอร์การใช้งานแทนการพูดถึงบล็อกเชน
  • ทัศนคติที่เปลี่ยนไป: ความสงสัยในความโปร่งใสและปัญหาการฉ้อโกงในอดีต ทำให้คริปโตไม่ได้รับความเชื่อมั่นเหมือนช่วงปี 2022
  • บทเรียนใหม่: วิธีการนำเสนอคริปโตให้คนทั่วไปยอมรับ คือการทำให้เทคโนโลยีเบื้องหลัง "ล่องหน" และเน้นที่ผลลัพธ์การใช้งาน

คำถามที่พบบ่อย

ทำไมบริษัทเทคโนโลยีถึงไม่ยอมพูดถึง Crypto ในงาน SXSW 2023?

เนื่องจากภาพลักษณ์ของคริปโตและ NFT ในสายตาคนทั่วไปเริ่มติดลบจากปัญหาการหลอกลวงและการเก็งกำไรที่ล้มเหลว การนำเสนอโดยตรงอาจทำให้ผู้ใช้งานรู้สึกระแวง การซ่อนเทคโนโลยีไว้เบื้องหลังจึงเป็นกลยุทธ์ที่ปลอดภัยกว่า

Crypto-Obfuscation คืออะไร?

คือพฤติกรรมของบริษัทที่ยังคงใช้เทคโนโลยีบล็อกเชนหรือคริปโตในการดำเนินงาน แต่จงใจหลีกเลี่ยงการใช้คำสำคัญเหล่านี้ในการตลาด เพื่อไม่ให้ผู้ใช้งานโฟกัสที่ตัวเทคโนโลยี แต่ให้โฟกัสที่ประโยชน์ของผลิตภัณฑ์แทน

DAO คืออะไร และเกี่ยวข้องกับงานนี้อย่างไร?

DAO หรือ Decentralized Autonomous Organization คือการบริหารองค์กรโดยไม่มีศูนย์กลาง แต่ใช้กฎที่เขียนด้วยโค้ดคอมพิวเตอร์ ซึ่งในงานนี้มีกลุ่มอย่าง Arkive นำมาใช้สร้างพิพิธภัณฑ์ดิจิทัล แต่เลือกที่จะไม่ชูเรื่องนี้เป็นจุดขายหลัก

กระแส Crypto ในปัจจุบันถือว่าตายแล้วหรือไม่?

ไม่ถือว่าตาย แต่ความสนใจของสาธารณชนมักมาเป็นระลอก ปัจจุบันความสนใจได้ย้ายไปที่ Generative AI มากกว่า และผู้สนับสนุนคริปโตเพียงแค่เปลี่ยนวิธีการนำเสนอให้แนบเนียนขึ้นเท่านั้น