Stern ผู้อยู่เบื้องหลัง Trickbot เผยโฉมหน้าจริงในฐานะอาชญากรไซเบอร์ระดับโลก
เป็นเวลานานหลายปีที่โลกต้องเผชิญกับการโจมตีทางไซเบอร์อย่างบ้าคลั่งจากกลุ่มอาชญากรชาวรัสเซียที่รู้จักกันในชื่อ Trickbot ซึ่งสร้างความเสียหายให้กับเป้าหมายนับพันแห่ง ตั้งแต่ภาคธุรกิจ สถานศึกษา ไปจนถึงโรงพยาบาล โดยหนึ่งในหลักฐานที่น่าตกใจคือข้อความภายในกลุ่มในปี 2020 ที่ระบุเป้าหมายการโจมตีคลินิกและโรงพยาบาลในสหรัฐอเมริกากว่า 428 แห่ง
เบื้องหลังความสำเร็จอันน่าสะพรึงกลัวนี้คือผู้นำลึกลับที่ใช้ชื่อนามแฝงว่า "Stern" ผู้ควบคุมเครือข่ายอาชญากรไซเบอร์ประมาณ 100 คน และกวาดเงินไปได้หลายร้อยล้านดอลลาร์ตลอดระยะเวลา 6 ปีของการปฏิบัติการ
การเปิดเผยตัวตนที่โลกต้องจับตามอง
แม้ว่าที่ผ่านมาจะมีการทลายเครือข่ายและมีการหลุดของข้อความแชทภายในกว่า 60,000 ข้อความจากกลุ่ม Trickbot และกลุ่ม Conti (กลุ่มพันธมิตรที่ทำงานใกล้ชิดกัน) แต่ตัวตนที่แท้จริงของ Stern ก็ยังคงเป็นปริศนา จนกระทั่งล่าสุดสำนักงานตำรวจกลางของเยอรมนี หรือ BKA (Bundeskriminalamt) และอัยการท้องถิ่นได้ระบุว่า Stern คือ Vitaly Nikolaevich Kovalev ชายชาวรัสเซียวัย 36 ปี
ปัจจุบัน Kovalev ถูกระบุในหมายแดงของ Interpol ในฐานะ "หัวหน้าขบวนการ" ขององค์กรอาชญากรรม ซึ่งทางการเชื่อว่าเขายังคงพำนักอยู่ในรัสเซีย ทำให้การส่งตัวผู้ร้ายข้ามแดนเป็นไปได้ยาก
เบื้องหลังการสืบสวนและ Operation Endgame
การระบุตัวตนครั้งนี้เป็นส่วนหนึ่งของ Operation Endgame ซึ่งเป็นความร่วมมือระหว่างประเทศเพื่อทำลายโครงสร้างพื้นฐานของอาชญากรไซเบอร์ โดย BKA เปิดเผยว่าข้อมูลจากการสืบสวนมัลแวร์ Qakbot ในปี 2023 และการวิเคราะห์แชทที่หลุดออกมาในปี 2022 เป็นกุญแจสำคัญที่ทำให้เชื่อมโยง Stern เข้ากับ Kovalev ได้
ที่น่าสนใจคือ ก่อนหน้านี้ Kovalev เคยถูกสหรัฐฯ และสหราชอาณาจักรคว่ำบาตรในปี 2023 และถูกตั้งข้อหาฉ้อโกงธนาคารตั้งแต่ปี 2010 แต่ในขณะนั้นทางการระบุว่าเขาใช้ชื่อนามแฝงว่า "ben" และ "Bentley" โดยไม่ได้มีการเชื่อมโยงถึงชื่อ Stern ซึ่งนักวิเคราะห์คาดว่าเจ้าหน้าที่อาจจงใจปิดข้อมูลนี้ไว้เพื่อประโยชน์ในการสืบสวนเชิงลึก
โมเดลธุรกิจอาชญากรรมแบบมืออาชีพ
Stern ไม่ได้เป็นเพียงแฮกเกอร์ แต่เขาบริหารกลุ่ม Trickbot และ Conti เหมือนกับบริษัทเอกชน โดยทำหน้าที่เป็น CEO ที่เน้นการบริหารจัดการและมอบหมายงานให้ผู้เชี่ยวชาญทางเทคนิคที่เขาไว้วางใจ ซึ่งรูปแบบนี้ได้กลายเป็นต้นแบบของธุรกิจอาชญากรรมไซเบอร์แบบ as-a-service (การให้บริการเครื่องมือโจมตีแก่ผู้อื่น) ที่แพร่หลายใน Dark Web ปัจจุบัน
นอกจากนี้ ยังมีหลักฐานบ่งชี้ว่า Stern มีความสัมพันธ์กับหน่วยงานข่าวกรองของรัสเซีย โดยเฉพาะ FSB (Federal Security Service) ซึ่งทำให้กลุ่มของเขามีความมั่นคงในการปฏิบัติงานและหลบเลี่ยงการตรวจจับได้เป็นอย่างดี
| หัวข้อ | รายละเอียด |
|---|---|
| ชื่อจริงที่ถูกระบุ | Vitaly Nikolaevich Kovalev |
| นามแฝงที่ใช้ | Stern, ben, Bentley |
| บทบาท | ผู้ก่อตั้งและผู้นำ (CEO) ของกลุ่ม Trickbot และ Conti |
| ความเสียหาย | ขโมยเงินหลายร้อยล้านดอลลาร์ โจมตีโรงพยาบาลและธุรกิจทั่วโลก |
| หน่วยงานที่เปิดเผย | BKA (ตำรวจกลางเยอรมนี) ภายใต้ Operation Endgame |
ข้อเท็จจริงสำคัญ
- Trickbot เริ่มปรากฏตัวในปี 2016 โดยพัฒนาต่อยอดมาจากมัลแวร์ Dyre
- กลุ่มนี้ใช้มัลแวร์หลากหลายชนิด เช่น Ryuk, IcedID และ Diavol ในการโจมตี
- Stern ถูกยกย่องว่าเป็นหนึ่งในอาชญากร Ransomware ที่ทำกำไรได้สูงสุดตลอดกาล
- มีการเชื่อมโยงว่า Stern เป็นตัวกลางประสานงานระหว่างกลุ่มแฮกเกอร์และเจ้าหน้าที่ระดับสูงของ FSB
คำถามที่พบบ่อย
Stern คือใครและมีความสำคัญอย่างไร?
Stern คือนามแฝงของ Vitaly Nikolaevich Kovalev ผู้นำกลุ่มอาชญากรไซเบอร์ Trickbot ซึ่งเป็นผู้เปลี่ยนรูปแบบการโจมตีทางไซเบอร์ให้กลายเป็นธุรกิจแบบมืออาชีพ และสร้างความเสียหายทางการเงินมหาศาลทั่วโลก
Operation Endgame คืออะไร?
คือปฏิบัติการร่วมมือกันของหน่วยงานบังคับใช้กฎหมายหลายประเทศ เพื่อระบุตัวตนและทำลายโครงสร้างพื้นฐานที่กลุ่มอาชญากรไซเบอร์ใช้ในการโจมตี
ทำไมการระบุตัวตนของ Stern ถึงเพิ่งเกิดขึ้นในตอนนี้?
เนื่องจาก Stern มีการรักษาความปลอดภัยในการปฏิบัติงาน (Operational Security) ที่สูงมาก และนักวิเคราะห์เชื่อว่าเจ้าหน้าที่อาจเก็บข้อมูลตัวตนของเขาไว้เป็นความลับเพื่อใช้ในการสืบสวนขยายผล
กลุ่ม Trickbot มีความเกี่ยวข้องกับกลุ่ม Conti อย่างไร?
ทั้งสองกลุ่มมีการใช้บุคลากรร่วมกันและประสานงานกันอย่างใกล้ชิด โดย Stern ทำหน้าที่บริหารจัดการทั้งสองกลุ่มในลักษณะโครงสร้างบริษัท
ปัจจุบัน Vitaly Nikolaevich Kovalev อยู่ที่ไหน?
ทางการเชื่อว่าเขายังคงพำนักอยู่ในประเทศรัสเซีย ซึ่งทำให้การจับกุมและส่งตัวผู้ร้ายข้ามแดนไปยังเยอรมนีหรือสหรัฐฯ ทำได้ยากในทางปฏิบัติ
