Riffs กับความท้าทายของแพลตฟอร์มรีวิวในยุค Web 2.0
เมื่อไม่นานมานี้ได้มีการเปิดตัว Riffs เว็บไซต์ที่ออกแบบมาเพื่อเป็นศูนย์กลางการรีวิวทุกสรรพสิ่ง โดยใช้รูปแบบการทำงานแบบผสมผสานระหว่าง Wiki (ระบบที่ผู้ใช้สามารถแก้ไขเนื้อหาร่วมกันได้) และ Social Bookmarking (การบันทึกและแบ่งปันลิงก์ที่น่าสนใจ) ซึ่งเปิดโอกาสให้ผู้ใช้งานเพิ่ม URL เพื่อเริ่มต้นการสนทนา หรือจะตั้งหัวข้อพูดคุยโดยไม่มีลิงก์ก็ได้ โดยชุมชนผู้ใช้จะร่วมกันลงคะแนนและวิพากษ์วิจารณ์เนื้อหาในลักษณะของวิกิ
ในด้านเทคนิค Riffs มีจุดเด่นที่อินเทอร์เฟซสะอาดตา รองรับการทำงานแบบ Ajax (เทคโนโลยีที่ช่วยให้หน้าเว็บอัปเดตข้อมูลได้โดยไม่ต้องโหลดหน้าใหม่ทั้งหมด) มีระบบ Tagging หรือการติดป้ายกำกับ รวมถึง "Common Tags" ที่ช่วยให้การจัดกลุ่มเนื้อหาน่าสนใจยิ่งขึ้น และทุกหน้ายังรองรับ RSS (ระบบที่ช่วยให้ผู้ใช้ติดตามการอัปเดตเนื้อหาได้โดยอัตโนมัติ)
ปัญหาของการรวมศูนย์ข้อมูล (Centralized Content)
แม้จะมีฟีเจอร์ที่น่าสนใจ แต่จุดอ่อนสำคัญของ Riffs คือการเป็น Centralized Content หรือการรวมศูนย์ข้อมูลไว้ที่เซิร์ฟเวอร์ของตนเอง ซึ่งบังคับให้ผู้ใช้ต้องเข้ามาที่เว็บไซต์เพื่อสร้างเนื้อหา ทั้งที่ในความเป็นจริง "การรีวิว" มีอยู่ทุกที่บนโลกอินเทอร์เน็ต โดยเฉพาะใน Blogosphere หรือเครือข่ายบล็อกทั่วโลก ซึ่งมีบทวิจารณ์คุณภาพสูงจำนวนมหาศาลกระจายตัวอยู่แล้ว
เป้าหมายของ Riffs ดูเหมือนจะต้องการเป็น "Flickr แห่งวงการรีวิว" คือการเป็นพื้นที่หลักที่ผู้คนนำเนื้อหารีวิวมาฝากไว้ แล้วจึงดึงข้อมูลเหล่านั้นกลับไปแสดงผลบนบล็อกส่วนตัว ซึ่งแนวคิดนี้ถูกวิพากษ์วิจารณ์โดยผู้เชี่ยวชาญอย่าง Jeff Jarvis และ Michael Arrington ที่มองว่าบล็อกคือสถานที่ที่เหมาะสมที่สุดในการสร้างเนื้อหา โดยมี Microformats (รูปแบบการเขียนโค้ดมาตรฐานเพื่อให้คอมพิวเตอร์เข้าใจโครงสร้างข้อมูล) และการติด Tag เป็นตัวช่วยในการเชื่อมโยงข้อมูล
| หัวข้อเปรียบเทียบ | แนวทางของ Riffs / Fred Wilson | แนวทางของ Arrington / Jarvis |
|---|---|---|
| รูปแบบการจัดเก็บ | รวมศูนย์ (Centralized) | กระจายตัว (Decentralized/Blogs) |
| บทบาทของแพลตฟอร์ม | เป็นตัวกลางสร้างการสนทนา (Edge Feeder) | เป็นตัวรวบรวมข้อมูล (Aggregator) |
| การเข้าถึงเนื้อหา | ต้องเข้ามาที่เว็บไซต์เพื่อเพิ่มข้อมูล | เขียนที่บล็อกแล้วให้ระบบดึงข้อมูลไป |
ข้อเท็จจริงสำคัญ
- Riffs ใช้ระบบ Hybrid ระหว่าง Wiki และ Social Bookmarking ในการสร้างรีวิว
- ปัญหาหลัก คือการบังคับให้ผู้ใช้สร้างเนื้อหาบนเซิร์ฟเวอร์ของแพลตฟอร์ม แทนที่จะดึงข้อมูลจากแหล่งภายนอก
- ข้อโต้แย้ง Fred Wilson มองว่าเรายังต้องการ "Edge Feeders" หรือบริการเฉพาะทางเพื่อเป็นทางผ่านก่อนจะไปถึงยุคที่ Microformats ทำงานได้สมบูรณ์
- ข้อเสนอแนะ แพลตฟอร์มควรทำหน้าที่รวบรวมข้อมูล (Aggregate) จากบล็อกต่างๆ แล้วส่งผู้ใช้กลับไปยังต้นฉบับ
ความแตกต่างระหว่างการรีวิวและการฝากรูปภาพ (แบบ Flickr) คือการรีวิวเขียนง่ายและมีค่าใช้จ่ายในการโฮสต์ต่ำ ดังนั้นสิ่งที่โลกต้องการไม่ใช่ที่ฝากข้อความรีวิว แต่เป็นบริการที่สามารถดึงเนื้อหาคุณภาพจากทั่วเว็บมารวมไว้ในที่เดียวเพื่อให้ค้นหาง่ายและเกิดการสนทนาต่อยอดได้
คำถามที่พบบ่อย
Riffs ทำงานอย่างไร?
Riffs ให้ผู้ใช้ส่ง URL หรือตั้งหัวข้อเพื่อเริ่มการรีวิว จากนั้นชุมชนจะร่วมกันลงคะแนนและแก้ไขเนื้อหาในรูปแบบวิกิ โดยมีระบบ Tag และ RSS เพื่อการติดตามข้อมูล
ทำไมการรวมศูนย์ข้อมูล (Centralized Content) ถึงเป็นปัญหาในกรณีนี้?
เพราะบทวิจารณ์คุณภาพสูงมีอยู่มากมายในบล็อกส่วนตัวอยู่แล้ว การบังคับให้ผู้ใช้ต้องมาเขียนใหม่ในเว็บ Riffs จึงเป็นการสร้างกำแพงและไม่สอดคล้องกับพฤติกรรมของผู้สร้างเนื้อหาในยุค Web 2.0
Edge Feeder คืออะไรในบริบทนี้?
เป็นคำที่ Fred Wilson ใช้เรียกบริการที่ดูเหมือนจะรวมศูนย์ แต่ทำหน้าที่เป็นตัวป้อนข้อมูลเฉพาะทาง เพื่อช่วยให้ผู้ใช้จัดการเนื้อหาได้ง่ายขึ้นก่อนที่เทคโนโลยีอย่าง Microformats จะแพร่หลาย
แนวทางที่ควรจะเป็นสำหรับเว็บไซต์รีวิวคืออะไร?
ควรเปลี่ยนจากการเป็นที่เก็บข้อมูล มาเป็นตัวรวบรวมข้อมูล (Aggregator) ที่ดึงเนื้อหาจากแหล่งต่างๆ มานำเสนอ และส่งลิงก์กลับไปยังโพสต์ต้นฉบับ เพื่อสร้างคุณค่าจากการเชื่อมโยงข้อมูลมากกว่าการครอบครองข้อมูล
