Nighat Dad กับการต่อสู้เพื่อสิทธิทางดิจิทัลและพลังของผู้หญิงในปากีสถาน
เส้นทางชีวิตของ Nighat Dad เริ่มต้นขึ้นในครอบครัวที่เคร่งครัดในจังหวัดปัญจาบ ประเทศปากีสถาน ท่ามกลางค่านิยมดั้งเดิมที่ผู้หญิงมักถูกกำหนดให้แต่งงานตั้งแต่อายุยังน้อย อย่างไรก็ตาม พ่อแม่ของเธอมีความมุ่งมั่นที่จะให้ลูกทุกคนได้รับการศึกษา จึงตัดสินใจย้ายครอบครัวไปยังเมืองการาจี เพื่อให้เธอสามารถเรียนจบปริญญาตรีได้ แม้ในขณะนั้นเธอจะถูกปลูกฝังว่าผู้หญิงไม่จำเป็นต้องทำงานหรือพึ่งพาตนเอง และต้องขออนุญาตในทุกการตัดสินใจของชีวิต
ด้วยความหวังที่จะชะลอการแต่งงาน Nighat ตัดสินใจเรียนต่อระดับปริญญาโทด้านกฎหมาย แต่สุดท้ายเธอก็ต้องเข้าสู่ชีวิตสมรสตามการคลุมถุงชน ซึ่งในช่วงแรกเธอปรับตัวเข้ากับงานบ้านในครอบครัวชนชั้นกลางระดับล่างได้เป็นอย่างดี จนกระทั่งเธอต้องเผชิญกับความรุนแรงในครอบครัว จุดนี้เองที่ทำให้ความรู้ทางกฎหมายที่เธอเรียนมาเริ่มทำงาน เธอตั้งคำถามกับตัวเองว่า ในเมื่อรัฐธรรมนูญและกฎหมายมีไว้เพื่อคุ้มครองสิทธิของเธอ เหตุใดเธอจึงต้องอดทนต่อการถูกทำร้าย
ด้วยการสนับสนุนจากครอบครัว Nighat ตัดสินใจหย่าร้างและเริ่มต้นชีวิตใหม่ แต่การก้าวออกจากความสัมพันธ์ที่เลวร้ายไม่ได้ง่ายอย่างที่คิด เธอต้องเผชิญกับภาวะขาดความมั่นใจและแรงกดดันทางสังคมที่มีต่อผู้หญิงหย่าร้างที่มีลูก โดยเฉพาะเมื่ออดีตสามีพยายามฟ้องร้องเพื่อแย่งสิทธิ์การดูแลลูกน้อยวัย 2 เดือน ในช่วงเวลาที่มืดแปดด้าน พ่อของเธอได้เตือนสติว่า "เธอก็เป็นทนายความเช่นกัน" คำพูดนี้ทำให้เธอกลับมาใช้ความรู้ทางกฎหมายต่อสู้จนชนะคดีและได้สิทธิ์ดูแลลูกเพียงคนเดียวของเธอ
จุดเริ่มต้นของ Digital Rights Foundation
ประสบการณ์ส่วนตัวทำให้ Nighat ตระหนักถึงปัญหา Digital Divide หรือ ความเหลื่อมล้ำทางดิจิทัล (ช่องว่างในการเข้าถึงและใช้เทคโนโลยีสารสนเทศ) เธอระลึกได้ว่าก่อนแต่งงานเธอไม่เคยได้รับอนุญาตให้มีโทรศัพท์มือถือ และเมื่อมี เครื่องมือนั้นกลับถูกสามีใช้เป็นเครื่องมือในการสอดแนมและควบคุมชีวิต แทนที่จะเป็นเครื่องมือในการสื่อสารหรือขอความช่วยเหลือ
จากความเจ็บปวดนี้ นำไปสู่การก่อตั้ง Digital Rights Foundation (DRF) ในปี 2012 ซึ่งเป็นองค์กรไม่แสวงหาผลกำไร (NGO) ที่มุ่งเน้นการลดช่องว่างทางดิจิทัลและต่อสู้กับการคุกคามทางออนไลน์ที่เกิดขึ้นกับผู้หญิงและกลุ่มผู้มีความหลากหลายทางเพศในปากีสถาน โดยเริ่มจากการให้คำปรึกษาด้านความปลอดภัยทางดิจิทัลและการสนับสนุนทางจิตใจ
ในปี 2016 ซึ่งเป็นปีที่ปากีสถานประกาศใช้กฎหมายต่อต้านอาชญากรรมทางไซเบอร์ DRF ได้เปิดตัวสายด่วนรับแจ้งเหตุการคุกคามทางไซเบอร์ (Cyber-harassment helpline) ซึ่งสามารถช่วยเหลือผู้เสียหายได้มากกว่า 16,000 ราย และมีทีมกฎหมายที่ให้คำปรึกษาฟรี (Pro bono) เพื่อช่วยผู้หญิงฟ้องร้องผู้กระทำผิดจนนำไปสู่การจับกุมและดำเนินคดีในศาล ตัวอย่างความสำเร็จที่สำคัญคือการช่วยคุณ Asma Shirazi นักข่าวที่ถูกโจมตีผ่านแคมเปญ Troll ทางออนไลน์จนชนะคดีในศาลสูงอิสลามาบัด
| หัวข้อ | รายละเอียดสำคัญ |
|---|---|
| ปีที่ก่อตั้ง | ค.ศ. 2012 |
| เป้าหมายหลัก | ลดความเหลื่อมล้ำทางดิจิทัลและต่อต้านการคุกคามทางออนไลน์ต่อสตรีและ LGBTQ+ |
| บริการหลัก | สายด่วนแจ้งเหตุคุกคามไซเบอร์, คำปรึกษาด้านความปลอดภัยดิจิทัล, บริการทางกฎหมายฟรี |
| ผลลัพธ์เชิงประจักษ์ | จัดการข้อร้องเรียนกว่า 16,000 ราย และชนะคดีสำคัญในศาลสูง |
ข้อเท็จจริงสำคัญ
- Nighat Dad เปลี่ยนประสบการณ์การถูกทำร้ายและการถูกสอดแนมทางดิจิทัล ให้กลายเป็นพลังในการขับเคลื่อนสิทธิมนุษยชน
- DRF ทำหน้าที่เป็นสะพานเชื่อมให้ผู้หญิงที่ถูกทอดทิ้งเข้าถึงความยุติธรรมทางกฎหมายและเทคโนโลยี
- การเข้าถึงเทคโนโลยีไม่ใช่แค่เรื่องของอุปกรณ์ แต่คือเรื่องของ อำนาจและการควบคุม ในสังคมที่ชายเป็นใหญ่
- ปัจจุบัน Nighat มีบทบาทในระดับโลก โดยเป็นสมาชิกคณะที่ปรึกษาด้าน AI ของสหประชาชาติ (UN) และผู้ร่วมก่อตั้งคณะกรรมการกำกับดูแล (Oversight Board) ของ Meta
ในปัจจุบัน Nighat พยายามผลักดันให้ประเทศในกลุ่ม Global South (กลุ่มประเทศกำลังพัฒนาในซีกโลกใต้) มีส่วนร่วมในการกำหนดนโยบายเทคโนโลยีระดับโลก เธอเน้นย้ำว่าการกำกับดูแล AI และเทคโนโลยีใหม่ๆ ไม่ควรถูกขับเคลื่อนโดยบริษัทใหญ่หรือรัฐบาลตะวันตกเพียงฝ่ายเดียว เพราะหากเสียงของภาคประชาสังคมจากประเทศที่ขาดแคลนทรัพยากรไม่ถูกรับฟัง ช่องว่างแห่งความเหลื่อมล้ำจะยิ่งกว้างขึ้นเรื่อยๆ
คำถามที่พบบ่อย
Digital Rights Foundation (DRF) คืออะไร?
คือองค์กรไม่แสวงหาผลกำไรในปากีสถาน ที่ก่อตั้งโดย Nighat Dad เพื่อช่วยเหลือผู้หญิงและกลุ่มผู้มีความหลากหลายทางเพศจากการถูกคุกคามทางออนไลน์ และส่งเสริมการเข้าถึงเทคโนโลยีอย่างเท่าเทียม
Digital Divide หรือความเหลื่อมล้ำทางดิจิทัลส่งผลกระทบอย่างไรต่อผู้หญิง?
ทำให้ผู้หญิงขาดโอกาสในการเข้าถึงข้อมูล ขาดเครื่องมือในการปกป้องตนเอง และในบางกรณี เทคโนโลยีถูกนำมาใช้เป็นเครื่องมือในการสอดแนมและควบคุมโดยผู้มีอำนาจเหนือกว่า
DRF ให้ความช่วยเหลือผู้เสียหายในด้านใดบ้าง?
ให้ความช่วยเหลือครอบคลุมตั้งแต่การให้คำปรึกษาด้านความปลอดภัยทางดิจิทัล การสนับสนุนทางจิตใจ ไปจนถึงการจัดหาทนายความเพื่อดำเนินคดีทางกฎหมายกับผู้กระทำผิดโดยไม่มีค่าใช้จ่าย
บทบาทของ Nighat Dad ในระดับสากลคืออะไร?
เธอทำงานร่วมกับองค์กรระดับโลก เช่น สหประชาชาติ (UN) ในคณะที่ปรึกษาด้าน AI และ Meta ในคณะกรรมการกำกับดูแล เพื่อให้มั่นใจว่านโยบายเทคโนโลยีโลกครอบคลุมถึงความต้องการของคนทุกกลุ่ม ไม่ใช่เพียงแค่ประเทศมหาอำนาจ
