Mark Zuckerberg ถูกวิจารณ์หนัก หลัง Facebook ลบภาพประวัติศาสตร์ 'เด็กหญิงนาปาล์ม'
กลายเป็นประเด็นร้อนแรงระดับโลก เมื่อ Mark Zuckerberg ผู้ก่อตั้ง Facebook ถูกโจมตีอย่างหนักในเรื่องการใช้อำนาจเซ็นเซอร์เนื้อหาเกินขอบเขต หลังจากที่แพลตฟอร์มได้ลบภาพถ่ายทางประวัติศาสตร์จากสงครามเวียดนามออก โดยอ้างว่าภาพดังกล่าวมีเนื้อหาเกี่ยวกับ Nudity หรือการเปลือยกาย ซึ่งสร้างความไม่พอใจให้กับบรรณาธิการสื่อและนักการเมืองในนอร์เวย์เป็นอย่างมาก
ชนวนเหตุเริ่มต้นขึ้นเมื่อ Tom Egeland นักเขียนชาวนอร์เวย์ ได้โพสต์ภาพถ่ายชุดหนึ่งที่รวมถึงภาพชื่อดังระดับโลก เพื่อร่วมอภิปรายเกี่ยวกับภาพถ่ายที่เปลี่ยนประวัติศาสตร์การทำสงคราม แต่ผลลัพธ์ที่ได้คือโพสต์ดังกล่าวถูกลบ และบัญชีของผู้ใช้งานถูกระงับชั่วคราว แม้แต่ทางหนังสือพิมพ์ Aftenposten ที่นำเรื่องนี้ไปรายงานและแชร์ลงในเพจของตนเอง ก็ถูก Facebook ลบเนื้อหาออกเช่นกัน
ข้อพิพาทระหว่าง 'บรรณาธิการมนุษย์' และ 'อัลกอริทึม'
Espen Egil Hansen บรรณาธิการบริหารและ CEO ของ Aftenposten ได้เขียนจดหมายเปิดผนึกถึง Zuckerberg โดยวิจารณ์ว่าเขาได้กลายเป็น "บรรณาธิการที่มีอำนาจมากที่สุดในโลก" และชี้ให้เห็นถึงความผิดพลาดอย่างร้ายแรงในการตัดสินใจที่แยกไม่ออกระหว่าง สื่อลามกอนาจารเด็ก กับ ภาพถ่ายเชิงสารคดีจากสงคราม
Hansen เน้นย้ำว่า หน้าที่ในการพิจารณาความเหมาะสมของการเผยแพร่ข่าวสารควรเป็นสิทธิและหน้าที่ของบรรณาธิการมืออาชีพ ไม่ควรถูกลดทอนคุณค่าหรือตัดสินโดย Algorithm (ระบบประมวลผลอัตโนมัติ) ที่ถูกเขียนขึ้นในแคลิฟอร์เนีย ซึ่งมักจะละเลยบริบททางวัฒนธรรมและประวัติศาสตร์ของภาพถ่าย
ผลกระทบที่กว้างกว่าแค่ภาพถ่ายใบเดียว
เหตุการณ์นี้ไม่ได้หยุดอยู่แค่ในวงการสื่อ แต่ลุกลามไปถึงระดับรัฐบาล โดย Erna Solberg นายกรัฐมนตรีนอร์เวย์ ได้ร่วมแสดงจุดยืนคัดค้านการเซ็นเซอร์ครั้งนี้ โดยระบุว่าการกระทำของ Facebook เป็นการขัดขวางเสรีภาพในการแสดงออก ซึ่งสุดท้ายแล้วโพสต์ของนายกรัฐมนตรีก็ถูกลบออกไปเช่นกัน
ทางด้าน Kim Phúc เด็กหญิงในภาพถ่ายประวัติศาสตร์ ซึ่งปัจจุบันเติบโตเป็นผู้ใหญ่แล้ว ได้แสดงความเสียใจผ่านโฆษก โดยระบุว่าเธอรู้สึกเศร้าที่ผู้คนให้ความสำคัญกับเรื่องการเปลือยกายในภาพ มากกว่าที่จะมองเห็นข้อความอันทรงพลังที่ภาพนี้ต้องการสื่อสารต่อโลก
| หัวข้อ | มุมมองของ Facebook | มุมมองของผู้คัดค้าน (Aftenposten/รัฐบาลนอร์เวย์) |
|---|---|---|
| เหตุผลการลบ | ละเมิดกฎเรื่องการแสดงอวัยวะเพศหรือหน้าอกที่เปลือยเปล่า | เป็นภาพถ่ายเชิงสารคดีและประวัติศาสตร์ที่มีคุณค่า |
| วิธีการตัดสิน | ใช้กฎมาตรฐานเดียวกันทั่วโลกและใช้ระบบอัตโนมัติ | ควรใช้ดุลยพินิจของบรรณาธิการโดยพิจารณาจากบริบท |
| ผลกระทบ | เพื่อรักษาความปลอดภัยและสภาพแวดล้อมที่ดีในชุมชน | เป็นการจำกัดเสรีภาพในการแสดงออกและบิดเบือนประวัติศาสตร์ |
ข้อเท็จจริงสำคัญ
- ภาพถ่าย: ผลงานของ Nick Ut จาก Associated Press ซึ่งได้รับรางวัลพูลิตเซอร์ (Pulitzer Prize)
- เนื้อหาภาพ: Kim Phúc ในวัย 9 ขวบ วิ่งหนีจากการโจมตีด้วยระเบิดนาปาล์มในสงครามเวียดนาม
- ปัญหาเชิงระบบ: Facebook ถูกวิจารณ์เรื่องการใช้ Algorithm แทนมนุษย์ในการคัดกรองข่าว ซึ่งเคยนำไปสู่การแพร่กระจายข่าวปลอม (Hoax) มาแล้ว
- คำชี้แจงจาก Facebook: ยอมรับว่าภาพนี้เป็นภาพสัญลักษณ์ แต่ยากที่จะสร้างเกณฑ์แยกแยะการอนุญาตภาพเด็กเปลือยในบางกรณีออกจากกรณีอื่น
คำถามที่พบบ่อย
ทำไม Facebook ถึงลบภาพเด็กหญิงนาปาล์ม?
Facebook ระบุว่าภาพดังกล่าวละเมิดนโยบายความปลอดภัยของชุมชน เนื่องจากมีการแสดงภาพการเปลือยกาย ซึ่งระบบของแพลตฟอร์มถูกตั้งค่าให้ลบภาพที่มีลักษณะดังกล่าวโดยไม่คำนึงถึงบริบท
ทำไมบรรณาธิการ Aftenposten ถึงคัดค้านการตัดสินใจนี้?
เพราะเขามองว่าการใช้กฎเกณฑ์เดียวตัดสินทุกอย่างโดยไม่แยกแยะระหว่างภาพลามกกับภาพประวัติศาสตร์ เป็นการส่งเสริมความไม่รู้และจำกัดเสรีภาพในการสื่อสารทางวัฒนธรรม
การใช้ Algorithm ในการคัดกรองเนื้อหามีปัญหาอย่างไร?
ระบบอัตโนมัติมักขาดความเข้าใจในเรื่องบริบท (Context) ทำให้เกิดความผิดพลาด เช่น การลบภาพประวัติศาสตร์ หรือในบางครั้งก็ปล่อยให้ข่าวปลอมและเนื้อหาที่บิดเบือนแพร่กระจายได้ง่ายขึ้น
ปฏิกิริยาของ Kim Phúc ต่อเหตุการณ์นี้เป็นอย่างไร?
เธอรู้สึกเสียใจที่ Facebook และผู้ที่วิจารณ์ภาพนี้มุ่งเน้นไปที่เรื่องการเปลือยกาย มากกว่าที่จะสนใจสาระสำคัญและข้อความที่ภาพถ่ายต้องการสื่อถึงความโหดร้ายของสงคราม
