Google News Showcase ทุ่มงบ 1 พันล้านดอลลาร์ จ่ายค่าลิขสิทธิ์เนื้อหาให้สำนักข่าวทั่วโลก

ความสัมพันธ์ระหว่าง Google และเหล่าสำนักข่าวออนไลน์นั้นเปรียบเสมือน "เพื่อนรักหักเหลี่ยมโหด" มาโดยตลอด แม้ Google จะช่วยส่งทราฟฟิกจำนวนมหาศาลไปยังเว็บไซต์ข่าว แต่ในขณะเดียวกัน ผู้ใช้งานจำนวนมากกลับได้รับข้อมูลสำคัญครบถ้วนจากหน้าผลการค้นหาจนไม่จำเป็นต้องคลิกเข้าไปอ่านต่อ รวมถึงการใช้เทคโนโลยี AMP (Accelerated Mobile Pages) ซึ่งเป็นระบบที่ช่วยให้หน้าเว็บโหลดเร็วขึ้นแต่กลับกักเก็บผู้ใช้ให้อยู่ใน URL ของ Google ต่อไป ส่งผลให้สื่อที่พึ่งพารายได้จากโฆษณาต้องดิ้นรนหาโมเดลธุรกิจใหม่ๆ เช่น ระบบสมาชิก (Paid Content) หรือการจัดอีเวนต์ เพื่อลดการพึ่งพาบริษัทยักษ์ใหญ่รายนี้

ล่าสุด Google ได้พยายามกู้คืนความเชื่อมั่นจากวงการสื่อด้วยการเปิดตัว Google News Showcase ซึ่งเป็นโครงการที่ Sundar Pichai ซีอีโอของบริษัทประกาศว่าจะจ่ายเงินรวมกว่า 1 พันล้านดอลลาร์สหรัฐ เพื่อเป็นค่าลิขสิทธิ์ (Licensing Fees) ให้กับสำนักข่าวในการสร้างสรรค์และคัดสรรเนื้อหาคุณภาพสูง เพื่อนำมาแสดงผลในรูปแบบแผงเรื่องราว (Story Panels) บน Google News โดยจะเริ่มใช้งานบน Android เป็นอันดับแรก และจะขยายไปยัง iOS ในลำดับถัดไป

การขยายตัวและพันธมิตรในระดับสากล

โครงการ Google News Showcase เริ่มต้นนำร่องในประเทศเยอรมนีและบราซิล ก่อนจะขยายไปยังตลาดอื่นๆ โดยปัจจุบัน Google ได้บรรลุข้อตกลงกับสำนักข่าวแล้วกว่า 200 แห่ง ในประเทศต่างๆ ได้แก่ เยอรมนี, บราซิล, อาร์เจนตินา, แคนาดา, สหราชอาณาจักร และออสเตรเลีย

สำหรับสื่อกลุ่มแรกที่เข้าร่วม ได้แก่ Der Spiegel, Stern, Die Zeit, Folha de S.Paulo, Band, Infobae, El Litoral, GZH, WAZ และ SooToday โดยมีแผนจะขยายบริการไปยังอินเดีย เบลเยียม และเนเธอร์แลนด์ในอนาคต ซึ่งจะเห็นได้ว่าโครงการนี้มุ่งเน้นไปที่ประสบการณ์การบริโภคข่าวสารผ่านอุปกรณ์เคลื่อนที่ (Mobile) เป็นหลัก

สรุปรายละเอียดโครงการ Google News Showcase
หัวข้อ รายละเอียด
งบประมาณรวม ประมาณ 1 พันล้านดอลลาร์สหรัฐ
วัตถุประสงค์ จ่ายค่าลิขสิทธิ์เพื่อสนับสนุนการสร้างเนื้อหาคุณภาพสูง
กลุ่มเป้าหมายหลัก ผู้ใช้งานบน Android และ iOS
ประเทศนำร่อง เยอรมนี และ บราซิล
ระยะเวลาผูกพันเบื้องต้น 3 ปี (มีแผนขยายเวลาต่อ)

เบื้องหลังกลยุทธ์และการกู้ภาพลักษณ์

การเลือกเยอรมนีเป็นหนึ่งในตลาดแรกมีความน่าสนใจอย่างยิ่ง เนื่องจากในอดีตสำนักข่าวในเยอรมนีเคยฟ้องร้อง Google เป็นเวลาหลายปีในประเด็นค่าลิขสิทธิ์การนำเนื้อหาไปใช้ แม้ Google จะชนะคดีในชั้นศาล แต่ในมุมมองของสาธารณชน Google ยังคงถูกมองว่าเป็นผู้มีอำนาจเหนือตลาดและไม่ใส่ใจชะตากรรมของสื่อเสรี ซึ่งเป็นรากฐานสำคัญของสังคมประชาธิปไตย

ท่ามกลางการตรวจสอบเรื่องการผูกขาดทางการค้า (Antitrust) ในยุโรปและภูมิภาคอื่นๆ การเปิดตัว Showcase จึงเป็นเครื่องมือสำคัญในการปรับภาพลักษณ์ให้ดูเป็นมิตรและสนับสนุนความยั่งยืนของสื่อ โดยความแตกต่างของโครงการนี้คือ การให้สำนักข่าวเป็นผู้คัดสรรและสร้างสรรค์เนื้อหาด้วยตนเอง ไม่ใช่การให้ Algorithm ของ Google จัดการเพียงฝ่ายเดียว

อย่างไรก็ตาม มีข้อสังเกตว่า Google มักจะเปิดตัวโครงการจำนวนมากแล้วยกเลิกไปเมื่อไม่ประสบความสำเร็จ แต่สำหรับ Showcase นี้ Sundar Pichai ยืนยันว่าบริษัทมุ่งหวังให้โครงการนี้ดำเนินต่อไปเกินกว่าระยะเวลา 3 ปีแรก เพื่อช่วยให้วารสารศาสตร์ในศตวรรษที่ 21 สามารถเติบโตได้อย่างยั่งยืน ท่ามกลางการเปลี่ยนแปลงของพฤติกรรมผู้บริโภคที่เปลี่ยนจากวิทยุ โทรทัศน์ มาสู่โลกอินเทอร์เน็ต

ข้อเท็จจริงสำคัญ

  • งบประมาณ: Google ทุ่มเงิน 1 พันล้านดอลลาร์เพื่อจ่ายค่าลิขสิทธิ์เนื้อหาข่าว
  • รูปแบบ: เนื้อหาจะปรากฏเป็น Story Panels บน Google News ในระบบ Android และ iOS
  • ความร่วมมือ: มีสำนักข่าวเข้าร่วมแล้วกว่า 200 แห่งจากหลายประเทศทั่วโลก
  • เป้าหมาย: มุ่งเน้นการสร้างความยั่งยืนให้สื่อและปรับภาพลักษณ์ด้านการผูกขาดของบริษัท
  • การดำเนินงาน: ให้สำนักข่าวเป็นผู้ดูแลการคัดสรรเนื้อหา (Curating) ด้วยตนเอง

คำถามที่พบบ่อย

Google News Showcase คืออะไร?

คือโครงการที่ Google จ่ายค่าลิขสิทธิ์ให้กับสำนักข่าวเพื่อนำเนื้อหาคุณภาพสูงมานำเสนอในรูปแบบแผงเรื่องราว (Story Panels) บนแอปพลิเคชัน Google News เพื่อสนับสนุนรายได้ของสื่อ

สำนักข่าวจะได้ประโยชน์อะไรจากโครงการนี้?

ได้รับค่าตอบแทนเป็นเงินค่าลิขสิทธิ์เนื้อหา และเป็นอีกหนึ่งช่องทางในการสร้างรายได้เสริม นอกเหนือจากค่าโฆษณาหรือระบบสมาชิก ซึ่งอาจช่วยส่งเสริมให้ผู้ใช้เข้าถึงระบบ Paywall ของสำนักข่าวได้มากขึ้น

โครงการนี้เปิดให้บริการในประเทศใดบ้าง?

เริ่มต้นที่เยอรมนีและบราซิล และขยายไปยังอาร์เจนตินา แคนาดา สหราชอาณาจักร และออสเตรเลีย โดยมีแผนจะเพิ่มอินเดีย เบลเยียม และเนเธอร์แลนด์ในลำดับถัดไป

ความแตกต่างระหว่าง Showcase กับบริการข่าวเดิมของ Google คืออะไร?

ความแตกต่างสำคัญคือในโครงการ Showcase นี้ สำนักข่าวจะเป็นผู้ควบคุมการคัดสรรและสร้างสรรค์เนื้อหาที่จะนำมาแสดงผลด้วยตนเอง แทนที่จะพึ่งพาการจัดลำดับโดยระบบอัตโนมัติของ Google เพียงอย่างเดียว

โครงการนี้จะดำเนินไปนานแค่ไหน?

ในเบื้องต้นมีการกำหนดระยะเวลาไว้ที่ 3 ปี แต่ทาง Google ระบุว่ามีแผนที่จะขยายระยะเวลาออกไปเพื่อให้เกิดความยั่งยืนแก่พันธมิตรด้านข่าวสารทั่วโลก