Facebook Spaces พลิกโฉมโลก Social VR เปลี่ยนการสื่อสารเสมือนจริงให้มีชีวิต
ย้อนกลับไปเมื่อ 3 ปีก่อน การที่ Facebook ทุ่มเงินกว่า 2 พันล้านดอลลาร์เพื่อซื้อกิจการ Oculus สร้างความฉงนให้กับหลายคน เพราะเครือข่ายสังคมออนไลน์ที่เน้นการเชื่อมต่อผู้คนดูจะสวนทางกับโลก Virtual Reality (VR) หรือความจริงเสมือนที่มักถูกมองว่าเป็นการตัดขาดจากโลกภายนอก แต่สำหรับ Mark Zuckerberg เขามองเห็นภาพที่ต่างออกไป โดยเชื่อว่า VR จะกลายเป็นพื้นที่ใหม่สำหรับการสื่อสารที่มีประสิทธิภาพ และวันนี้วิสัยทัศน์นั้นได้กลายเป็นจริงในรูปแบบของ Facebook Spaces
สัมผัสแรกในโลกเสมือนที่เหนือความคาดหมาย
ทันทีที่สวมชุดอุปกรณ์ Oculus Rift และถือคอนโทรลเลอร์ Touch ผู้ใช้งานจะถูกนำเข้าสู่สภาพแวดล้อมที่สวยงาม เช่น สวนดอกซากุระ โดยมีผู้ช่วยเสมือนคอยแนะนำการใช้งาน สิ่งแรกที่น่าประทับใจคือระบบการสร้าง Avatar (ตัวละครจำลอง) ซึ่งผู้ใช้สามารถออกแบบเองได้ทุกรายละเอียด หรือจะเลือกให้ระบบสร้างให้โดยอัตโนมัติจากรูปโปรไฟล์ที่มีอยู่ ซึ่งระบบสามารถแปลงภาพถ่ายจริงให้กลายเป็นตัวการ์ตูนที่ยังคงเอกลักษณ์ของเจ้าของภาพไว้ได้อย่างแม่นยำ
เบื้องหลังความสมจริง: เมื่อภาษากายถูกถ่ายทอดสู่โลกดิจิทัล
สิ่งที่ทำให้ Facebook Spaces โดดเด่นคือความรู้สึกที่ "สมจริง" แม้ตัวละครจะเป็นเพียงการ์ตูน Mike Booth ผู้จัดการผลิตภัณฑ์ระบุว่านั่นเป็นเพราะการทำงานร่วมกันของ Oculus Rift และ Touch ที่ทำหน้าที่เสมือนสตูดิโอจับการเคลื่อนไหว (Motion-capture) ขนาดเล็ก ซึ่งสามารถตรวจจับได้ทั้งการเคลื่อนไหวของศีรษะและการขยับมือ
นอกจากนี้ ระบบยังสามารถวิเคราะห์ทิศทางการมองเพื่อสร้าง Eye Contact หรือการสบตา ซึ่งเป็นหัวใจสำคัญของการสื่อสารแบบเผชิญหน้า โดยทางทีมพัฒนาเลือกใช้ดีไซน์แบบการ์ตูนแทนการทำให้เหมือนมนุษย์จริง เพื่อหลีกเลี่ยงปรากฏการณ์ Uncanny Valley (ความรู้สึกไม่สบายใจเมื่อเห็นหุ่นยนต์หรือตัวละครที่เลียนแบบมนุษย์ได้เกือบสมบูรณ์แต่ไม่ทั้งหมด) ซึ่งหากทำให้สมจริงเกินไปจะดูน่ากลัวมากกว่าน่าดึงดูด
การแสดงออกทางอารมณ์ผ่านท่าทาง
นอกจากการขยับร่างกายตามธรรมชาติแล้ว ผู้ใช้ยังสามารถส่งความรู้สึกผ่านท่าทางพิเศษ (Gestures) ซึ่งเปรียบเสมือนการใช้ Emoji ในข้อความ เช่น การดันก้านควบคุมขึ้นเพื่อหัวเราะ หรือการนำคอนโทรลเลอร์มาวางที่ใบหน้าเพื่อแสดงอาการตกใจ ซึ่งท่าทางเหล่านี้ถูกออกแบบมาให้ต้องตั้งใจทำ เพื่อป้องกันการแสดงออกที่ผิดพลาดโดยไม่ตั้งใจ
ฟีเจอร์การแบ่งปันประสบการณ์ร่วมกัน
Facebook Spaces ไม่ได้เป็นเพียงห้องแชท แต่เป็นพื้นที่สำหรับทำกิจกรรมร่วมกัน ผู้ใช้สามารถแชร์สื่อต่างๆ จากอัลบั้มภาพหรือ Newsfeed รวมถึงเนื้อหาจากเว็บไซต์ โดยสามารถปรับขนาดและวางไว้ในฉากหลังได้ และที่น่าตื่นเต้นที่สุดคือการแชร์ วิดีโอหรือภาพถ่ายแบบ 360 องศา ซึ่งจะทำให้สภาพแวดล้อมรอบตัวเปลี่ยนไปตามเนื้อหานั้นๆ ทันที เช่น การพาเพื่อนไปทัวร์ธารน้ำแข็งในไอซ์แลนด์ผ่านสารคดีของ CNN
นอกจากนี้ยังมีเครื่องมือสร้างสรรค์อย่างปากกาวาดภาพ 3 มิติ ที่สามารถวาดรูปทรงต่างๆ แล้วโยนไปมาหรือคัดลอกจำนวนเพิ่มได้ รวมถึงฟีเจอร์ Virtual Selfie Stick ที่ให้ผู้ใช้ถ่ายภาพคู่กับเพื่อนในโลกเสมือนเพื่อนำไปแชร์ต่อในโซเชียลมีเดียได้ตามปกติ
การเชื่อมต่อที่ไร้รอยต่อกับ Messenger
อีกหนึ่งจุดแข็งคือการผสานการทำงานร่วมกับ Messenger โดยผู้ใช้ใน VR สามารถเริ่มการโทรวิดีโอคอลหาเพื่อนที่ไม่ได้สวมแว่น VR ได้ โดยหน้าจอวิดีโอจะปรากฏเป็นหน้าต่างลอยตัว ซึ่งการสนทนานี้จะเป็นแบบส่วนตัว (Private) คือมีเพียงผู้ใช้ใน VR เท่านั้นที่ได้ยินเสียงเพื่อนจาก Messenger ในขณะที่เพื่อนคนอื่นๆ ในห้อง VR จะได้ยินเพียงเสียงของผู้ใช้เท่านั้น
| คุณสมบัติ | รายละเอียดการทำงาน | ประโยชน์ที่ได้รับ |
|---|---|---|
| Avatar System | สร้างจากรูปโปรไฟล์หรือออกแบบเองในสไตล์การ์ตูน | ลดความน่ากลัว (Uncanny Valley) และสร้างเอกลักษณ์ |
| Motion Capture | ตรวจจับการเคลื่อนไหวศีรษะ มือ และทิศทางการมอง | ทำให้การสื่อสารดูเป็นธรรมชาติและมีภาษากาย |
| Media Sharing | รองรับภาพ/วิดีโอทั่วไป และสื่อแบบ 360 องศา | สร้างประสบการณ์ร่วมกันที่สมจริงและน่าตื่นเต้น |
| Messenger Integration | โทรวิดีโอคอลหาผู้ใช้ทั่วไปได้จากภายใน VR | ทลายกำแพงระหว่างผู้ใช้ VR และผู้ใช้ปกติ |
ข้อเท็จจริงสำคัญ
- เป้าหมายหลัก: เพื่อให้ผู้ใช้รู้สึกเหมือนได้อยู่กับเพื่อนจริงๆ ไม่ใช่แค่การพิมพ์คุยในห้องแชท
- ข้อจำกัดจำนวนคน: รองรับเพื่อนสูงสุด 4 คนต่อครั้ง เพื่อเน้นการสนทนาที่มีคุณภาพมากกว่าการจัดปาร์ตี้ขนาดใหญ่
- ความแตกต่างจาก Oculus Rooms: Oculus Rooms พัฒนาเพื่อฮาร์ดแวร์ Oculus โดยเฉพาะ แต่ Facebook Spaces ถูกออกแบบมาเพื่อให้ใช้งานได้กับอุปกรณ์ VR ทุกค่ายในอนาคต (รวมถึง HTC Vive)
- ปรัชญาการออกแบบ: เน้นอัตลักษณ์ที่แท้จริงของมนุษย์ จึงเลือกใช้ตัวละครมนุษย์แทนตัวละครสัตว์หรือสิ่งมีชีวิตอื่น
คำถามที่พบบ่อย
Facebook Spaces ต่างจากแอป VR อื่นๆ อย่างไร?
เน้นการสร้างปฏิสัมพันธ์ทางสังคมที่ลึกซึ้งผ่านภาษากายและการแชร์ประสบการณ์สื่อร่วมกัน โดยมีเป้าหมายที่จะขยายการใช้งานไปยังอุปกรณ์ VR ทุกยี่ห้อ ไม่จำกัดเพียงแค่ของ Oculus เท่านั้น
ทำไมตัวละครใน Spaces ถึงดูเหมือนการ์ตูน ไม่ทำให้เหมือนคนจริง?
เพื่อหลีกเลี่ยงปรากฏการณ์ Uncanny Valley ซึ่งหากสร้างตัวละครให้เหมือนมนุษย์มากเกินไปแต่การเคลื่อนไหวยังไม่สมบูรณ์ 100% จะทำให้ผู้ใช้งานรู้สึกแปลกและน่ากลัว การใช้สไตล์การ์ตูนจึงสร้างความรู้สึกที่เป็นมิตรและมีเสน่ห์มากกว่า
เพื่อนที่ไม่มีแว่น VR สามารถเข้าร่วมได้หรือไม่?
สามารถเข้าร่วมได้ผ่านการโทรวิดีโอคอลทาง Messenger โดยเพื่อนจะเห็นภาพและได้ยินเสียงผ่านหน้าจอปกติ ในขณะที่ผู้ใช้ใน VR จะเห็นเพื่อนเป็นหน้าต่างลอยตัวในโลกเสมือน
สามารถใช้งาน Facebook Spaces บนอุปกรณ์อื่นนอกจาก Oculus ได้ไหม?
ในปัจจุบันยังเป็น Exclusive สำหรับ Oculus แต่ทางทีมพัฒนาตั้งเป้าที่จะนำ Facebook Spaces ไปลงในฮาร์ดแวร์ VR ทุกรุ่น รวมถึง Vive เพื่อให้เข้าถึงผู้ใช้งานได้กว้างขวางขึ้น
