Collisions เบื้องหลังภาพยนตร์ VR เรื่องแรกจากโครงการ Residency ของ Sundance
จากจุดเริ่มต้นในปี 2012 ที่เทศกาลภาพยนตร์ Sundance เริ่มนำเสนอผลงาน Virtual Reality (VR) หรือเทคโนโลยีความจริงเสมือน ซึ่งช่วยให้ผู้ชมสามารถสัมผัสประสบการณ์จำลองที่สมจริงผ่านอุปกรณ์สวมศีรษะ สื่อชนิดนี้ได้เติบโตอย่างรวดเร็ว จากผลงานเพียงไม่กี่ชิ้นในโซน New Frontier สู่การเป็นเครื่องมือสำคัญในการเล่าเรื่องยุคใหม่ที่ก้าวข้ามขีดจำกัดของภาพยนตร์แบบเดิม
หนึ่งในผลงานที่โดดเด่นที่สุดคือ Collisions ภาพยนตร์ที่ถ่ายทอดความทรงจำอันเจ็บปวดเกี่ยวกับการทดสอบระเบิดนิวเคลียร์ในทะเลทรายของออสเตรเลีย ซึ่งไม่ได้เป็นเพียงแค่ผลงานศิลปะ แต่ยังเป็นหมุดหมายสำคัญที่ Sundance พยายามผลักดันให้ VR กลายเป็นสื่อหลักในการเล่าเรื่อง ไม่ใช่เพียงแค่การทดลองทางเทคโนโลยี
การเปลี่ยนผ่านสู่ภาษาภาพยนตร์รูปแบบใหม่
แม้ว่าวิดีโอ VR จะเข้าถึงได้ง่ายสำหรับผู้ชมผ่านสมาร์ทโฟนและอุปกรณ์อย่าง Google Cardboard แต่สำหรับผู้สร้างสรรค์แล้ว การผลิตภาพยนตร์ VR กลับมีความท้าทายสูง ทั้งในด้านงบประมาณและความเชี่ยวชาญทางเทคนิค โดยเฉพาะการใช้กล้องที่สามารถบันทึกภาพแบบ Spherical Video หรือวิดีโอทรงกลมที่เก็บรายละเอียดได้รอบทิศทาง 360 องศา
การถ่ายทำในรูปแบบนี้ทำให้ผู้กำกับต้องเปลี่ยนวิธีคิดในการจัดฉาก เนื่องจากกล้องจะเห็นทุกอย่างพร้อมกัน ผู้สร้างจึงไม่สามารถควบคุมมุมมองของผู้ชมได้อย่างเบ็ดเสร็จเหมือนภาพยนตร์ทั่วไป แต่ต้องวางแผนให้เหตุการณ์ดำเนินไปอย่างเป็นธรรมชาติ ซึ่งมีความใกล้เคียงกับการกำกับละครเวทีมากกว่าการทำหนัง
โครงการ Residency และการกำเนิดของ Collisions
เพื่อตอบสนองต่อความต้องการของศิลปินที่อยากเข้าสู่โลก VR ทาง Sundance จึงได้ขยายโครงการ Residency (โครงการพำนักเพื่อสร้างสรรค์งานศิลปะ) โดยร่วมมือกับ Jaunt บริษัทผู้เชี่ยวชาญด้านกล้องและซอฟต์แวร์ VR เพื่อให้คำแนะนำและสนับสนุนศิลปินที่ได้รับคัดเลือก
Lynette Wallworth ศิลปินชาวออสเตรเลีย คือหนึ่งในผู้ที่ได้รับโอกาสนี้ เธอต้องการนำเสนอเรื่องราวของ Nyarri Nyarri Morgan ชายผู้เคยเห็นการทดสอบอาวุธนิวเคลียร์ของสหราชอาณาจักรในช่วงปี 1950-1960 ซึ่งเป็นประสบการณ์แรกที่เขาได้สัมผัสกับโลกภายนอกที่ไม่ใช่ชาวพื้นเมือง Wallworth เล็งเห็นว่า VR คือเครื่องมือที่สมบูรณ์แบบที่สุดในการพาผู้ชมเข้าไปอยู่ในพื้นที่ทะเลทรายอันกว้างใหญ่และร่วมเดินทางไปกับชีวิตประจำวันของ Nyarri
ความท้าทายในการฉายภาพยนตร์ VR ในที่สาธารณะ
ปัญหาใหญ่ของ VR คือการขาด "ประสบการณ์ร่วม" (Communal Experience) เนื่องจากผู้ชมแต่ละคนจะถูกตัดขาดจากโลกภายนอกเมื่อสวมอุปกรณ์ Wallworth จึงพยายามสร้างปรากฏการณ์ใหม่ด้วยการจัดฉายแบบพร้อมกันในสถานที่ต่างๆ เช่น ที่ World Economic Forum ในเมืองดาวอส และที่โรงภาพยนตร์ Egyptian Theater ในพาร์กซิตี้ โดยใช้ระบบสั่งการให้อุปกรณ์ Gear VR ทุกเครื่องเริ่มเล่นและจบลงพร้อมกัน
อย่างไรก็ตาม เทคโนโลยีที่ยังไม่เสถียรทำให้เกิดอุปสรรค ในการฉายที่ Sundance เกิดเหตุการณ์เราเตอร์อินเทอร์เน็ตถูกถอดปลั๊กโดยไม่ตั้งใจ ทำให้การควบคุมอุปกรณ์ล้มเหลว และมีผู้ชมเพียงครึ่งเดียวที่สามารถรับชมภาพยนตร์ได้ ซึ่งสะท้อนให้เห็นว่าในขณะที่การเล่าเรื่องก้าวหน้าไปไกล แต่โครงสร้างพื้นฐานทางเทคโนโลยียังคงมีจุดที่ต้องพัฒนา
ข้อเท็จจริงสำคัญ
- Collisions เป็นผลงานที่เกิดจากความร่วมมือระหว่างศิลปิน Lynette Wallworth, Sundance และบริษัท Jaunt
- เนื้อหาหลัก: ถ่ายทอดความทรงจำของ Nyarri Nyarri Morgan เกี่ยวกับการทดสอบนิวเคลียร์ในออสเตรเลีย
- เทคนิคการถ่ายทำ: ใช้การบันทึกภาพ 360 องศา ซึ่งต้องอาศัยการวางแผนฉากแบบละครเวที
- เป้าหมายทางสังคม: มีการส่งมอบอุปกรณ์ Gear VR กลับไปยังชุมชนในออสเตรเลียเพื่อให้คนในพื้นที่ได้เข้าถึงผลงาน
| หัวข้อ | รายละเอียด |
|---|---|
| ผู้สร้างสรรค์ | Lynette Wallworth |
| พันธมิตรทางเทคโนโลยี | Jaunt และ Two-Bit Circus |
| อุปกรณ์ที่ใช้รับชม | Gear VR และ Google Cardboard |
| สถานที่ถ่ายทำ | ทะเลทรายในออสเตรเลีย |
คำถามที่พบบ่อย
ภาพยนตร์ Collisions เล่าเรื่องเกี่ยวกับอะไร?
เป็นเรื่องราวความทรงจำของ Nyarri Nyarri Morgan และครอบครัวชาวพื้นเมืองในออสเตรเลีย ที่ได้รับผลกระทบจากการทดสอบระเบิดนิวเคลียร์ของสหราชอาณาจักรในช่วงทศวรรษ 1950 และ 1960
การถ่ายทำ VR แตกต่างจากการถ่ายทำภาพยนตร์ปกติอย่างไร?
การถ่าย VR 360 องศา ผู้กำกับไม่สามารถควบคุมมุมกล้องได้เหมือนหนังทั่วไป แต่ต้องวางแผนให้เหตุการณ์เกิดขึ้นรอบตัวผู้ชม ทำให้วิธีการกำกับมีความคล้ายคลึงกับการกำกับละครเวทีมากกว่า
ทำไม Sundance ถึงต้องมีโครงการ VR Residency?
เพื่อสนับสนุนให้ศิลปินที่มีทักษะการเล่าเรื่องที่ยอดเยี่ยมสามารถก้าวข้ามข้อจำกัดทางเทคโนโลยี และช่วยสร้างมาตรฐานใหม่ในการใช้ VR เพื่อการเล่าเรื่องเชิงคุณภาพ (Narrative VR) แทนที่จะเป็นเพียงลูกเล่นทางเทคโนโลยี
ผู้ชมสามารถรับชม Collisions ได้อย่างไรในปัจจุบัน?
ผลงานนี้ถูกนำเสนอผ่านแอปพลิเคชันของ Sundance สำหรับ Google Cardboard ซึ่งเป็นรูปแบบที่เข้าถึงได้ง่ายที่สุดสำหรับผู้ใช้งานทั่วไป