อินเทอร์เน็ตอิหร่านเริ่มกลับมาใช้งานได้บางส่วน ท่ามกลางความขัดแย้งทางการเมืองและสงคราม

หลังจากเผชิญกับภาวะตัดสัญญาณการเชื่อมต่อที่ยาวนานกว่า 2,000 ชั่วโมง ล่าสุดเริ่มมีสัญญาณบวกว่า อินเทอร์เน็ตในประเทศอิหร่าน กำลังทยอยกลับมาใช้งานได้อีกครั้ง แม้ว่าระดับการเข้าถึงจะยังคงอยู่ในเกณฑ์ที่ต่ำมากก็ตาม

ประชากรกว่า 90 ล้านคนในอิหร่านต้องตกอยู่ในสภาวะขาดการติดต่อสื่อสารเกือบตลอดปี 2026 โดยมีการตัดสัญญาณครั้งใหญ่สองระลอก ครั้งแรกเกิดขึ้นในช่วงเดือนมกราคมหลังการประท้วงในวงกว้าง และครั้งที่สองเริ่มขึ้นเมื่อวันที่ 28 กุมภาพันธ์ ซึ่งเป็นช่วงเวลาที่สหรัฐอเมริกาและอิสราเอลเปิดฉากโจมตีอิหร่าน

สถานการณ์การกู้คืนระบบในปัจจุบัน

ผู้เชี่ยวชาญด้านการตรวจสอบเครือข่ายจาก Kentik, NetBlocks และ Cloudflare รายงานว่าเริ่มตรวจพบปริมาณข้อมูล (Traffic) ไหลออกจากอิหร่านอีกครั้งในช่วงบ่ายวันอังคารตามเวลาท้องถิ่น อย่างไรก็ตาม การกลับมาครั้งนี้ยังห่างไกลจากระดับปกติเมื่อเทียบกับข้อมูลในช่วงเดือนธันวาคม 2025

Amir Rashidi ผู้เชี่ยวชาญด้านความมั่นคงทางไซเบอร์จาก Miaan Group ระบุว่า แม้ผู้ให้บริการบางรายจะกลับมาออนไลน์ได้ แต่ยังเร็วเกินไปที่จะสรุปผลลัพธ์ในระยะยาว เนื่องจากเหตุการณ์หลังการประท้วงเดือนมกราคมเคยมีการกู้คืนระบบในลักษณะนี้ แต่สุดท้ายปริมาณการใช้งานของคนทั้งประเทศยังคงหายไปถึง 50%

ในด้านประเภทของการเชื่อมต่อ Doug Madory จาก Kentik ให้ข้อมูลว่าเครือข่ายมือถือยังไม่มีการเปลี่ยนแปลงที่ชัดเจน แต่กลุ่มผู้ให้บริการอินเทอร์เน็ตแบบสายคงที่ (Fixed-line) โดยเฉพาะบริการไฟเบอร์ออปติกของ Telecommunication Company of Iran ในพื้นที่กรุงเตหะราน มีการฟื้นตัวที่เห็นได้ชัดที่สุด

เบื้องหลังการควบคุมและการเมืองภายใน

การตัดสัญญาณอินเทอร์เน็ตถูกนำมาใช้เป็นเครื่องมือในการควบคุมสถานการณ์ของรัฐบาลอิหร่าน โดยในช่วงต้นเดือนมกราคมมีการปิดกั้นการสื่อสารทั้งหมดเพื่อสกัดกั้นการประท้วงเรียกร้องการปรับปรุงเศรษฐกิจ และปิดอีกครั้งในปลายเดือนกุมภาพันธ์เพื่อจำกัดการไหลเวียนของข้อมูลและภาพเหตุการณ์สงครามระหว่างสหรัฐฯ และอิหร่าน ซึ่งส่งผลกระทบอย่างรุนแรงต่อเศรษฐกิจท้องถิ่นและการติดต่อสื่อสารภายในครอบครัว

นอกจากนี้ รัฐบาลอิหร่านยังพยายามสร้าง National Intranet หรือเครือข่ายอินเทอร์เน็ตภายในประเทศ เพื่อใช้ทดแทนอินเทอร์เน็ตโลก โดยมีการพัฒนาเทคโนโลยีของตนเอง เช่น เครื่องมือค้นหา แอปพลิเคชันส่งข้อความ และแพลตฟอร์มเรียกรถ ซึ่งเน้นการสอดแนมและควบคุมเนื้อหาอย่างเข้มงวด

ความขัดแย้งในการสั่งการครั้งนี้สะท้อนผ่านการต่อสู้ทางอำนาจภายใน โดยสภาความมั่นคงแห่งชาติสูงสุด (Supreme National Security Council) เป็นผู้สั่งปิดอินเทอร์เน็ตในช่วงเริ่มสงคราม แต่ต่อมา ประธานาธิบดี Masoud Pezeshkian ผ่านหน่วยงานกำกับดูแลไซเบอร์ ได้สั่งให้กู้คืนระบบ ซึ่งคำสั่งนี้ถูกคัดค้านในศาลสูงของอิหร่าน แม้รัฐมนตรีกระทรวงสื่อสารจะยืนยันว่าการกู้คืนจะดำเนินต่อไปตามคำสั่งประธานาธิบดีภายใน 24 ชั่วโมงก็ตาม

ข้อเท็จจริงสำคัญ

• ระยะเวลาการตัดสัญญาณ: มากกว่า 2,000 ชั่วโมงในช่วงปี 2026
• สาเหตุหลัก: การประท้วงภายในประเทศ และสงครามกับสหรัฐฯ และอิสราเอล
• ผลกระทบ: ประชากรกว่า 90 ล้านคนขาดการติดต่อ และเศรษฐกิจท้องถิ่นได้รับความเสียหาย
• รูปแบบการกู้คืน: เน้นไปที่อินเทอร์เน็ตไฟเบอร์ในเตหะราน มากกว่าเครือข่ายมือถือ
• เป้าหมายระยะยาวของรัฐ: การสร้าง National Intranet เพื่อควบคุมและเซ็นเซอร์ข้อมูลอย่างเบ็ดเสร็จ

สรุปสถานการณ์การเชื่อมต่ออินเทอร์เน็ตในอิหร่าน

ช่วงเวลา	สถานะการเชื่อมต่อ	สาเหตุ/ปัจจัยกระตุ้น
ธันวาคม 2025	ระดับปกติ (Baseline)	สถานะก่อนเกิดวิกฤต
มกราคม 2026	ปิดกั้นทั้งหมด/บางส่วน	การประท้วงเรียกร้องด้านเศรษฐกิจ
28 กุมภาพันธ์ 2026	ปิดกั้นทั้งหมด	สงครามกับสหรัฐฯ และอิสราเอล
ปัจจุบัน (มีนาคม 2026)	เริ่มฟื้นตัวบางส่วน	คำสั่งจากประธานาธิบดี Masoud Pezeshkian

คำถามที่พบบ่อย

ทำไมรัฐบาลอิหร่านถึงต้องตัดสัญญาณอินเทอร์เน็ต?

เพื่อควบคุมการเคลื่อนไหวของผู้ประท้วง ป้องกันการเผยแพร่ข้อมูลและภาพเหตุการณ์สงครามสู่ภายนอก และลดทอนความสามารถในการสื่อสารของประชาชนในช่วงวิกฤต

National Intranet คืออะไร?

คือเครือข่ายอินเทอร์เน็ตภายในประเทศที่รัฐบาลสร้างขึ้นเพื่อใช้ทดแทนอินเทอร์เน็ตโลก โดยออกแบบมาให้สามารถเซ็นเซอร์เนื้อหาและสอดแนมผู้ใช้งานได้อย่างมีประสิทธิภาพ

การกลับมาของอินเทอร์เน็ตในครั้งนี้ถือว่าสมบูรณ์หรือไม่?

ยังไม่สมบูรณ์ เนื่องจากปริมาณการใช้งานยังต่ำกว่าระดับปกติอย่างมาก และเน้นการกู้คืนในระบบสายคงที่บางพื้นที่เท่านั้น ขณะที่เครือข่ายมือถือยังไม่เห็นการเปลี่ยนแปลงที่ชัดเจน

สถานการณ์ในอนาคตของเสรีภาพทางดิจิทัลในอิหร่านจะเป็นอย่างไร?

ผู้เชี่ยวชาญคาดการณ์ว่าเสรีภาพทางดิจิทัลจะลดลงเรื่อยๆ และมีความเป็นไปได้ว่าอินเทอร์เน็ตอาจไม่กลับไปสู่ระดับการเข้าถึงแบบเดิม เนื่องจากนโยบายการควบคุมที่เข้มงวดของรัฐบาลเผด็จการ

ปัจจัยภายนอกใดที่มีผลต่อการเปิดอินเทอร์เน็ตในอิหร่าน?

การเจรจาระหว่างรัฐบาลสหรัฐอเมริกาและอิหร่านเพื่อยุติสงครามอย่างถาวร เป็นปัจจัยสำคัญที่จะส่งผลต่อการตัดสินใจเปิดการเชื่อมต่อสื่อสารกับโลกภายนอก