ภาพ AI โดนัลด์ ทรัมป์ กับวิธีจับผิดภาพปลอมในยุค Generative AI
ในโลกโซเชียลมีเดียปัจจุบัน เราอาจได้เห็นภาพเหตุการณ์ที่ดูสมจริงอย่างการจับกุม โดนัลด์ ทรัมป์ ซึ่งสร้างความตื่นตระหนกให้กับผู้พบเห็น แต่ในความเป็นจริง ภาพเหล่านี้คือผลลัพธ์จาก Generative AI หรือปัญญาประดิษฐ์ที่สามารถสร้างภาพขึ้นมาใหม่จากคำสั่งตัวอักษร ซึ่งบางภาพมีความสมจริงจนน่าตกใจ ในขณะที่บางภาพยังคงดูเหมือนภาพนิ่งจากวิดีโอเกมหรือความฝัน
ตัวอย่างที่เห็นได้ชัดคือชุดภาพใน Twitter (X) โดย Eliot Higgins ผู้ก่อตั้ง Bellingcat ที่จำลองเหตุการณ์อดีตประธานาธิบดีสหรัฐฯ ถูกตำรวจล้อมจับและสวมชุดนักโทษ ซึ่งมียอดเข้าชมมากกว่า 3 ล้านครั้ง สิ่งนี้สะท้อนให้เห็นถึงพลังของ AI ในการสร้างสื่อที่บิดเบือนความจริงได้อย่างแนบเนียน
เทคนิคการสังเกตภาพปลอมจาก AI
แม้เครื่องมือสร้างภาพอย่าง Midjourney (โดยเฉพาะเวอร์ชัน 5) หรือ Stable Diffusion จะพัฒนาไปไกล แต่ยังคงมีจุดบกพร่องที่ช่วยให้เราแยกแยะภาพจริงออกจากภาพสังเคราะห์ได้ ดังนี้:
1. ตรวจสอบรายละเอียดรอบนอกจุดโฟกัส
AI มักจะให้ความสำคัญกับวัตถุหลักที่ระบุในคำสั่ง (Prompt) เช่น ใบหน้าของบุคคลสำคัญ แต่จะละเลยรายละเอียดในส่วนพื้นหลังหรือองค์ประกอบรอบข้าง ทำให้ส่วนที่ไม่ใช่จุดโฟกัสของภาพมักจะมีข้อผิดพลาดหรือดูไม่สมเหตุสมผล
2. สังเกตสัดส่วนร่างกายและรอยต่อ
อัลกอริทึมของ AI ยังคงมีปัญหาในการจำลองร่างกายมนุษย์ให้ดูเป็นธรรมชาติ หากสังเกตให้ดีอาจพบว่าสัดส่วนร่างกายบิดเบี้ยว หรือบางครั้งร่างกายของบุคคลในภาพอาจจะดูเหมือนหลอมรวมเข้ากับวัตถุหรือบุคคลที่อยู่ใกล้เคียง
3. มองหาตัวอักษรที่ผิดเพี้ยน
จุดสังเกตที่ง่ายที่สุดอย่างหนึ่งคือ ข้อความ ที่ปรากฏในภาพ เช่น ป้ายชื่อบนเครื่องแบบตำรวจ หรือตัวหนังสือบนผนัง ในภาพที่สร้างโดย AI ตัวอักษรเหล่านี้มักจะดูเลอะเทอะ อ่านไม่เป็นคำ หรือเป็นภาษาที่ไม่มีความหมาย
4. การแสดงออกทางสีหน้าที่เกินจริง
AI มักจะเรนเดอร์อารมณ์บนใบหน้าให้ดูรุนแรงเกินความเป็นจริง เช่น รอยยับของผิวหนังขณะยิ้มที่ลึกเกินไป หรือสีหน้าที่ดูเจ็บปวดอย่างรุนแรงจนดูเหมือนภาพวาดแนวสยองขวัญมากกว่าภาพถ่ายจริง
ปัจจัยที่ทำให้ภาพ AI บางภาพดูสมจริงกว่าปกติ
ความแนบเนียนของภาพ Deepfake (การใช้ AI สร้างสื่อปลอมที่เลียนแบบบุคคลจริง) ขึ้นอยู่กับปริมาณข้อมูลที่ AI มี ยิ่งบุคคลนั้นมีชื่อเสียงและมีรูปภาพเผยแพร่บนอินเทอร์เน็ตมากเท่าไหร่ AI ก็จะยิ่งเรียนรู้และสร้างภาพเลียนแบบได้สมบูรณ์แบบมากขึ้นเท่านั้น ซึ่งต่างจากบุคคลทั่วไปที่ AI อาจสร้างออกมาได้ไม่สมจริงนัก
| จุดสังเกต | ภาพถ่ายจริง | ภาพสร้างโดย AI |
|---|---|---|
| รายละเอียดพื้นหลัง | มีความสมเหตุสมผลและชัดเจน | มักมีจุดผิดพลาดหรือดูไม่สมบูรณ์ |
| สัดส่วนร่างกาย | ถูกต้องตามกายวิภาค | อาจบิดเบี้ยวหรือหลอมรวมกับวัตถุ |
| ตัวอักษรในภาพ | อ่านออกและมีความหมาย | เป็นตัวอักษรที่ไม่มีความหมาย/เลอะเทอะ |
| การแสดงอารมณ์ | เป็นธรรมชาติ | มักจะดูเกินจริง (Exaggerated) |
ข้อเท็จจริงสำคัญ
- Midjourney v5 เป็นหนึ่งในเครื่องมือที่ถูกนำมาใช้สร้างภาพจำลองการจับกุมโดนัลด์ ทรัมป์
- ความโด่งดัง ของบุคคลส่งผลโดยตรงต่อความสมจริงของภาพ AI เนื่องจากมีข้อมูลให้เรียนรู้มากกว่า
- นโยบายของ Twitter ห้ามแชร์สื่อสังเคราะห์ที่อาจทำให้ผู้คนเข้าใจผิดและนำไปสู่ความเสียหาย แต่ยกเว้นสำหรับ มีม (Memes) หรือการวิจารณ์
- จุดอ่อนของ AI คือการสร้างรายละเอียดเล็กๆ และการจำลองร่างกายมนุษย์ให้เป็นธรรมชาติ
คำถามที่พบบ่อย
เราจะรู้ได้อย่างไรว่าภาพบุคคลสำคัญในโซเชียลเป็นภาพ AI?
ให้ตรวจสอบรายละเอียดรอบนอกจุดโฟกัส สังเกตสัดส่วนร่างกายว่ามีความผิดปกติหรือไม่ และดูว่าตัวอักษรที่ปรากฏในภาพอ่านออกและมีความหมายหรือไม่
ทำไมภาพของคนดังถึงดูสมจริงกว่าภาพคนทั่วไป?
เพราะ AI ถูกฝึกฝนด้วยชุดข้อมูลมหาศาล ยิ่งบุคคลนั้นมีรูปภาพบนโลกออนไลน์มาก AI ก็ยิ่งสามารถเลียนแบบลักษณะเด่นได้อย่างแม่นยำ
การสร้างภาพ AI แบบนี้ผิดกฎของ Twitter (X) หรือไม่?
ผิดกฎหากภาพนั้นมีเจตนาหลอกลวงหรือสร้างความสับสนจนนำไปสู่ความเสียหาย แต่หากสร้างขึ้นเพื่อเป็นมีมหรือการแสดงความคิดเห็นโดยไม่มีเจตนาหลอกลวง จะถือเป็นข้อยกเว้น
เครื่องมือ AI ตัวไหนที่นิยมใช้สร้างภาพสมจริงในปัจจุบัน?
เครื่องมือที่ได้รับความนิยมสูงและมีความสามารถในการสร้างภาพที่สมจริง ได้แก่ Midjourney และ Stable Diffusion
