ฟุตบอลโลก 2026 กับความกังวลด้านสิทธิมนุษยชนในสหรัฐฯ เม็กซิโก และแคนาดา
การแข่งขันฟุตบอลโลกครั้งถัดไปที่กำลังจะมาถึง ซึ่งมีเจ้าภาพร่วมสามประเทศ ได้แก่ สหรัฐอเมริกา เม็กซิโก และแคนาดา กำลังถูกจับตามองอย่างใกล้ชิดจากองค์กรสิทธิมนุษยชนระดับโลก โดย Amnesty International ได้ออกมาส่งสัญญาณเตือนว่า แฟนบอลหลายล้านคนที่เดินทางมาร่วมงานอาจต้องเผชิญกับความเสี่ยงจากการละเมิดสิทธิมนุษยชน รวมถึงข้อจำกัดที่เข้มงวดในการแสดงออกและการชุมนุมโดยสงบ
ในรายงานฉบับล่าสุดที่มีชื่อว่า “Humanity Must Win: Defending Rights, Tackling Repression at the 2026 FIFA World Cup” ทางองค์กรได้วิเคราะห์ถึงความเสี่ยงที่อาจเกิดขึ้นกับทั้งผู้เล่น นักท่องเที่ยว ชาวเมืองในพื้นที่ และสื่อมวลชนที่เข้ามาทำข่าวในทั้งสามประเทศเจ้าภาพ
วิกฤตสิทธิมนุษยชนในสหรัฐอเมริกา
สหรัฐฯ ซึ่งเป็นสถานที่จัดการแข่งขันถึง 3 ใน 4 ของแมตช์ทั้งหมด ถูกระบุว่าอยู่ในสภาวะ “วิกฤตด้านสิทธิมนุษยชน” โดยเฉพาะปัญหาเรื่อง Racial Profiling (การระบุตัวตนโดยใช้เชื้อชาติเป็นเกณฑ์ในการสงสัยว่ากระทำผิด) และการกักตัวผู้คนจำนวนมากโดยหน่วยงานความมั่นคง เช่น ICE (สำนักงานตรวจคนเข้าเมืองและศุลกากรและการบังคับใช้กฎหมาย) และ CBP (หน่วยงานศุลกากรและป้องกันชายแดน)
แม้ว่าในอดีต FIFA จะประเมินว่าการจัดงานครั้งนี้มีความเสี่ยงในระดับต่ำ แต่ Amnesty International แย้งว่าความเป็นจริงนั้นแตกต่างออกไป โดยความสุขของการเฉลิมฉลองฟุตบอลตลอด 6 สัปดาห์อาจถูกบดบังด้วยการจับกุมที่รุนแรงและการกักขัง ซึ่งสอดคล้องกับข้อมูลที่ว่า ICE จะเข้ามามีบทบาทสำคัญในด้านความปลอดภัย โดยมีการเสนอส่งบุคลากรไปสนับสนุนตำรวจท้องถิ่นในเมืองต่างๆ ที่จัดการแข่งขัน
ความตึงเครียดในเม็กซิโกและแคนาดา
สำหรับในเม็กซิโก รัฐบาลได้ประกาศระดมกำลังเจ้าหน้าที่ความมั่นคงกว่า 100,000 นาย ซึ่งรวมถึงกองทัพ เพื่อรับมือกับปัญหาความรุนแรงในประเทศ การตัดสินใจนี้สร้างความกังวลให้กับกลุ่มผู้ประท้วง โดยเฉพาะกลุ่มมารดาที่ออกตามหาลูกหลานที่หายสาบสูญ ซึ่งวางแผนจะชุมนุมโดยสงบใกล้กับ สนาม Banorte (เดิมคือสนาม Azteca) ในเม็กซิโกซิตี้ เพื่อเรียกร้องความยุติธรรมให้กับผู้สูญหายกว่า 133,500 ราย รวมถึงกลุ่มที่เรียกร้องสิทธิในที่ดิน น้ำ ที่อยู่อาศัย และคัดค้านการปรับปรุงพื้นที่เมืองที่ส่งผลกระทบต่อคนจน (Gentrification)
ขณะที่ในแคนาดา ประเด็นหลักที่น่ากังวลคือวิกฤตที่อยู่อาศัย โดยมีความกังวลว่ากิจกรรมต่างๆ ของฟุตบอลโลกในเมืองใหญ่อย่างโตรอนโต อาจส่งผลให้กลุ่มคนไร้บ้านถูกขับไล่ออกจากพื้นที่เพื่อหลีกทางให้กับการจัดงาน
ข้อเท็จจริงสำคัญ
- สหรัฐฯ: มีความเสี่ยงสูงเรื่องการเลือกปฏิบัติทางเชื้อชาติและการกักตัวโดยหน่วยงาน ICE และ CBP
- เม็กซิโก: มีการใช้กำลังทหารและเจ้าหน้าที่กว่า 1 แสนนาย ซึ่งอาจกระทบต่อการชุมนุมเรียกร้องสิทธิของผู้สูญหาย
- แคนาดา: มีความเสี่ยงที่กลุ่มคนไร้บ้านจะถูกขับไล่จากพื้นที่จัดงานในเมืองโตรอนโต
- การเตรียมพร้อม: มีเพียง 4 จาก 16 เมืองเจ้าภาพเท่านั้นที่เปิดเผยแผนการคุ้มครองสิทธิมนุษยชนอย่างชัดเจน
| ประเทศ | ประเด็นความเสี่ยงหลัก | หน่วยงาน/กลุ่มที่เกี่ยวข้อง |
|---|---|---|
| สหรัฐอเมริกา | การกักตัวมวลชนและการเลือกปฏิบัติทางเชื้อชาติ | ICE, CBP, ตำรวจท้องถิ่น |
| เม็กซิโก | การจำกัดเสรีภาพในการชุมนุมและใช้กำลังทหาร | กองทัพ, เจ้าหน้าที่ความมั่นคง |
| แคนาดา | การขับไล่ผู้ไร้ที่อยู่อาศัยออกจากพื้นที่จัดงาน | หน่วยงานบริหารจัดการเมืองโตรอนโต |
ทั้งนี้ Amnesty International ได้เสนอแนะให้เมืองเจ้าภาพหลีกเลี่ยงการใช้กำลังทหารในภารกิจรักษาความปลอดภัยพลเรือน และกำชับให้เจ้าหน้าที่ท้องถิ่นรับประกันว่าพื้นที่จัดงานจะไม่มีการบุกตรวจค้นเพื่อจับกุมผู้เข้าเมืองผิดกฎหมาย เพื่อให้การแข่งขันเป็นไปอย่างสงบและเคารพศักดิ์ศรีความเป็นมนุษย์
คำถามที่พบบ่อย
ทำไม Amnesty International ถึงออกมาเตือนเรื่องฟุตบอลโลก 2026?
เพราะมีความกังวลว่าการรักษาความปลอดภัยที่เข้มงวดเกินไป การใช้กำลังทหาร และการเลือกปฏิบัติทางเชื้อชาติในประเทศเจ้าภาพ อาจนำไปสู่การละเมิดสิทธิมนุษยชนของแฟนบอลและประชาชนในพื้นที่
หน่วยงาน ICE และ CBP มีบทบาทอย่างไรในสหรัฐฯ?
หน่วยงานเหล่านี้ดูแลเรื่องศุลกากรและการบังคับใช้กฎหมายตรวจคนเข้าเมือง ซึ่งถูกระบุว่ามีความเสี่ยงในการใช้มาตรการกักตัวมวลชนและการเลือกปฏิบัติทางเชื้อชาติ (Racial Profiling) ในช่วงการแข่งขัน
กลุ่มผู้ประท้วงในเม็กซิโกเรียกร้องเรื่องอะไร?
กลุ่มมารดาที่ออกตามหาผู้สูญหายต้องการเรียกร้องความโปร่งใส ความยุติธรรม และการชดเชยให้กับผู้สูญหายจำนวน 133,500 รายในเม็กซิโก โดยใช้โอกาสช่วงฟุตบอลโลกในการสร้างการรับรู้
ปัญหาในแคนาดาเกี่ยวข้องกับอะไร?
เกี่ยวข้องกับวิกฤตที่อยู่อาศัย โดยมีความกังวลว่าคนไร้บ้านในเมืองโตรอนโตอาจถูกบังคับให้ย้ายออกจากพื้นที่เพื่อเตรียมสถานที่สำหรับการจัดกิจกรรมฟุตบอลโลก
ข้อเสนอแนะของ Amnesty International ต่อเมืองเจ้าภาพคืออะไร?
เสนอให้งดใช้กำลังทหารในงานรักษาความปลอดภัยพลเรือน และห้ามให้มีการบุกตรวจค้นด้านตรวจคนเข้าเมืองภายในบริเวณสถานที่จัดงานแข่งขัน
